ارزیابی وضعیت فعلی بیابانزایی و شناخت مهمترین عوامل تخریب با استفاده از مدل ایرانی ارزیابی پتانسیل بیابانزایی (مطالعة موردی: منطقة دامغان) | ||
| نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری | ||
| مقاله 12، دوره 67، شماره 4، 1393، صفحه 641-655 اصل مقاله (807.54 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrwm.2015.53480 | ||
| نویسندگان | ||
| شیما نیکو1؛ حسین آذرنیوند* 2؛ غلامرضا زهتابیان2؛ حسن احمدی2؛ محمد علی زارع چاهوکی3 | ||
| 1استادیار دانشکدة کویرشناسی، دانشگاه سمنان | ||
| 2استاد دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| مبارزه با بیابانزایی، که امروزه تهدیدی جدی برای محیط و رفاه انسان بهشمار میرود، نیازمند درک مسائل پیچیدة این پدیده از طریق ارزیابی، آگاهی از شدت عمل فرایندها، و مشخصنمودن عوامل آن است. بنابراین، در این بررسی، پس از مطالعة شرایط حاکم بر منطقة دامغان، که نشاندهندة وجود بیابانزایی است، شدت و وضعیت فعلی بیابانزایی با تکیه بر معیارهای اقلیم، آب، زمینشناسی- ژئومورفولوژی، خاک، و فرسایش بادی، به عنوان مهمترین معیارهای بیابانزایی، ارزیابی شد. با توجه به اعتبار بیشتر مدلهای منطقهای و مدلهای دارای قابلیت بازنگری و اصلاح، در اینجا از مدل ایرانی ارزیابی پتانسیل بیابانزایی (IMDPA)، که برای استفاده در مناطق خشک واسنجی شده است، برای ارزیابی بیابانزایی استفاده شد. نخست شاخص فصلیبودن بارش، با توجه به ویژگیهای خاص اقلیمی منطقه، به مدل اضافه شد. سپس، ارزیابی اولیة بیابانزایی انجام شد. سپس، با توجه به نتایج ارزیابی اولیه، شرایط منطقه، و مسائل مطرحشده در مراحل مختلف ارزیابی، اصلاحات لازم در مدل انجام شد و ارزیابی نهایی بیابانزایی و ارائة نقشة آن صورت گرفت. نتایج بهدستآمده نشان داد که شدت بیابانزایی در 94/33 درصد از سطح منطقه شدید و در 06/66 درصد از سطح آن متوسط است. همچنین، اقلیم، شورشدن منابع آب و خاک، کاربری نامناسب اراضی، بهرهبرداری بیرویه از منابع آب زیرزمینی، شیوة نامناسب آبیاری، و چرای مفرط مهمترین عوامل بیابانزایی در منطقه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی بیابانزایی؛ شدت بیابانزایی؛ عوامل بیابانزایی؛ مدل اصلاحشدة IMDPA؛ منطقة دامغان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,121 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,302 |
||