بررسی اثر تلفیق آب شور و شیرین در منطقة سیستان | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 9، دوره 46، شماره 3، 1394، صفحه 455-463 اصل مقاله (1.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2015.56735 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید قائدی* 1؛ پیمان افراسیاب2؛ عبدالمجید لیاقت3 | ||
| 1دانش آموختة کارشناسی ارشد گروه آبیاری و زهکشی دانشگاه زابل | ||
| 2استادیار و عضو هیئت علمی گروه آب داشگاه زابل | ||
| 3استاد و عضو هیئت علمی گروه آب دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| منطقة سیستان در شرق ایران یکی از مناطقی است که به تدابیر مدیریتی منابع آب نیازمند است. استفاده از آب سطحی و زیرسطحی، به صورت تلفیقی، از روشهای اصلی مدیریت جامع منابع آب است. هدف پژوهش حاضر مطالعة استراتژی تلفیق آب شور زیرسطحی با آب شیرین رودخانة هیرمند در منطقة سیستان بود. برای دستیابی به این هدف، آزمایشی در قالب طرح بلوک کاملاً تصادفی با پنج تیمار و سه تکرار بر گیاه سورگوم علوفهای رقم اسپیدفید در مزرعة تحقیقاتی دانشگاه زابل، واقع در سد سیستان، در بهار 1392 به اجرا درآمد. آب شیرین و شور مورد نیاز آزمایش، به ترتیب، از رودخانة هیرمند (dS/m2/1EC=) و چاه حفرشده در مزرعه (dS/m15EC=) تأمین شد. تیمارهای مورد بررسی شامل تیمار شاهد، نیمدرمیان (یکدوم شور)، یکدرمیان زمانی، مخلوط، و کاملاً شور بود. خصوصیات مورد بررسی شامل صفات بیولوژیکی سورگوم و تغییرات شوری در پروفیل خاک بود. تجزیة واریانس عملکرد و اجزای آن توسط مدل SAS و تحلیل نتایج شوری نیمرخ خاک توسط مدل SPSS انجام شد. نتایج تجزیة واریانس صفات اندازهگیریشده نشان داد اعمال تیمارهای مذکور باعث ایجاد تفاوت معنادار (01/0≥p) در صفات وزن خشک برگ، ساقه و اندام هوایی، ارتفاع، و شاخص سطح برگ میشود. پس از تیمار شاهد، تیمار نیمدرمیان با افزایش عملکرد 8/75 درصد در صفت وزن خشک برگ و 3/55 درصد در صفت وزن خشک اندام هوایی نسبت به تیمار کاملاً شور دارای بهترین عملکرد بود. همچنین مقایسة شوری نیمرخ خاک در قبل و بعد از آزمایش نشان داد همة تیمارهای مذکور باعث افزایش شوری در همة لایههای نیمرخ خاک میشوند (به جز لایة 80 تا 100 سانتیمتری که تغییرات آن متأثر از سطح ایستابی بود). نتایج اجزای عملکرد و شوری نیمرخ خاک نشان داد در کشت سورگوم روش تناوبی استفاده از آب شور و غیر شور (تیمار یکدرمیان زمانی) بهتر از روش اختلاط آبهاست. بنابراین در مناطقی نظیر دشت سیستان، که از نظر آب شیرین در تنگنا قرار دارد، میتوان از دو روش نیمدرمیان و یکدرمیان زمانی برای آبیاری اراضی استفاده کرد. همچنین، بررسی نتایج شوری نیمرخ خاک در قبل و بعد از آزمایش نشان داد همة تیمارهای مذکور باعث افزایش شوری در همة لایههای نیمرخ خاک میشوند (به جز لایة 80 تا 100 سانتیمتری که تغییرات آن متأثر از سطح ایستابی بود). | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبیاری تلفیقی؛ دشت سیستان؛ سورگوم؛ شوری؛ مدل SAS؛ مدل spss | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,427 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,606 |
||