پایش تغییرات دورهای و مکانی استفاده از سرزمین در حوضۀآبخیز شازند | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 4، 1394، صفحه 405-415 اصل مقاله (931.06 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2015.58066 | ||
| نویسندگان | ||
| علی اکبر داودی راد1؛ سید حمیدرضا صادقی* 2؛ امیر سعدالدین3 | ||
| 1دانشجوی مقطع دکتری رشتۀ علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2استاد، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 3دانشیار، دانشکدۀ مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف پایش تغییرات کاربری اراضی در حوضۀ آبخیز شازند در بازۀ زمانی 1352 تا 1393 در چهار دوره با سیاستهای توسعهای متفاوت، از طریق بررسی تغییرات خالص کاربریها و تبدیل کاربریها به یکدیگر در مدلساز تغییر سرزمین (LCM) و در قالب زیرحوضههای منطقۀ بررسیشده انجام شد. در بازۀ زمانی مطالعهشده مراتع حدود 380 کیلومترمربع کاهش یافته و سطح اراضی کشاورزی دیم و آبی در دورۀ اول و دوم بهترتیب 100 و 150 کیلومترمربع افزایش و پس از آن کاهش یافتهاند. سطح باغها طی بازۀ زمانی مطالعهشده بهویژه در دورۀ سوم با بیشترین میزان رشد سالانه 265/0 درصد، روند افزایشی داشت. بیشترین افزایش سطح مناطق مسکونی در دورۀ دوم و سوم (60 درصد) و اراضی بایر و رهاشده در دورۀ سوم و چهارم (49/23 درصد) مشاهده شد. نتایج بررسی تغییرات مکانی کاربری برحسب زیرحوضه نیز نشان داد در ابتدای دورۀ مطالعاتی، بیشترین میزان تغییر کاربری در زیرحوضههای کوهستانی مانند ازنا و نهرمیان صورت گرفته و با شروع توسعۀ صنعتی به سمت زیرحوضۀ دشتی گرایش پیدا کرده است. بهطورکلی، بیشترین تغییر کاربری در دورۀ دوم (96/32 درصد) دیده شد. الگو و روند تغییرات کاربری اراضی بهویژه گسترش فعالیتهای صنعتی در منطقه نشان میدهد که نوع مدیریتها، برنامهها و سیاستهای توسعهای در این زمینه نقش مهمی داشته و وضعیت فعلی منطقه را رقم زده است. بنابراین، هر برنامۀ مدیریت سرزمین در منطقه باید با در نظر گرفتن الگوهای مکانی و زمانی تغییرات کاربری اراضی و برنامههای توسعهای منطقه و در قالب مدیریت سازگار طراحی شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبخیزداری سازگار؛ پایش تغییرات کاربری اراضی؛ توسعۀ صنعتی؛ مدیریت آبخیز؛ مدیریت سرزمین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,093 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,182 |
||