تعداد نشریات | 158 |
تعداد شمارهها | 6,210 |
تعداد مقالات | 67,467 |
تعداد مشاهده مقاله | 114,019,614 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 88,748,229 |
ابزارانگاری در علم، راهکاری برای تعارضزدایی میان علم و دین | ||
مجله علمی " فلسفه دین " | ||
مقاله 3، دوره 13، شماره 1، فروردین 1395، صفحه 43-60 اصل مقاله (321.13 K) | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2016.58589 | ||
نویسنده | ||
حسن یوسفیان* | ||
دانشیار گروه کلام و فلسفة دین مؤسسة امام خمینی (ره) | ||
چکیده | ||
ابزارانگاری در علم به دیدگاهی اشاره دارد که نظریههای علمی را چیزی جز ابزاری برای پیشبینی نمیداند. برخی رد پای این دیدگاه را در آثار افلاطون و ارسطو جستوجو کردهاند؛ اما غالباً پیشگامان این نظریه را کشیشانی میدانند که برای دفاع از آموزههای دینی، به اندیشة فرضیهانگاری گزارههای علمی روی آوردند. جرج بارکلی و پییر دوهم را میتوان از مدافعان این دیدگاه بهشمار آورد. بیشتر ابزارانگاران جدید تنها در واژههای نظری (ترمهای تئوریک) این رویکرد را برمیگزینند و قانونهای علمی را ابزاری نمیدانند. ابزارانگاری با بسیاری دیگر از مکاتب علمی فلسفی (مانند پوزیتیویسم، قراردادگرایی، پراگماتیسم و مکتب تحلیل زبانی) پیوند نزدیکی دارد و میان آنها دادوستدهایی برقرار است. برخی با تمسک به این نظریه، تعارض ظاهری میان علم و دین را به اینگونه بر طرف میکنند که گزارههای علمی (برخلاف آموزههای دینی) اساساً از واقعیتی حکایت نمیکنند. | ||
کلیدواژهها | ||
ابزارانگاری؛ ترمهای تئوریک؛ تعارض علم و دین | ||
عنوان مقاله [English] | ||
Instrumentalism in the science, as a way of resolving the conflict between religion and science | ||
نویسندگان [English] | ||
Hasan Usofian | ||
Associate professor, theology & philosophy of religion Department, Imam Khomeini Institute | ||
چکیده [English] | ||
Instrumentalism (in the science) refers to a view that considers scientific theories as nothing more than instruments for prediction. Sometimes the traces of this attitude have been searched in the writings of Plato and Aristotle; but mostly the pioneers of the theory have been thought to be the priests who regarded the scientific propositions as mere hypothesis, in order to defend religious doctrines. George Berkeley and Pierre Duhem, among others, can be accounted the defenders of this view. Most of the new instrumentalists choose this approach only in theoretical terms; they do not regard scientific laws as instrumental. Instrumentalism has close relationship with many other scientific schools of philosophy (like positivism, conventionalism, pragmatism, and linguistic analysis school) and they have bargain with each other. Some people resorting to this theory, resolve the apparent conflict between science and religion by saying that the scientific propositions (as opposed to religious doctrines) represent no reality at all. | ||
کلیدواژهها [English] | ||
Instrumentalism, Religion-science conflict, Theoretical terms | ||
مراجع | ||
الف) فارسی
11. کاپلستون، فردریک (1370). تاریخ فلسفه، ج 5 (فیلسوفان انگلیسی از هابز تا هیوم)، ترجمة امیر جلالالدین اعلم، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی و انتشارات سروش، دوم.
16. هسه، ماری (1372). «قانونها و تئوریها» در: علمشناسی فلسفی (ترجمة عبدالکریم سروش، تهران، مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی): 15 - 39. ب) عربی
ج) انگلیسیStanford, P. Kyle (2006), Exceeding Our Grasp: Science, History, and the Problem of Unconceived Alternatives, Oxford: Oxford University Press | ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,394 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 634 |