نقش عوامل طبیعی در توزیع فضایی استقرارهای دوران مس و سنگ در شهرستان بستانآباد؛ آذربایجان شرقی | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 3، دوره 48، شماره 4، 1395، صفحه 533-556 اصل مقاله (1.31 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2016.60824 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین ناصری صومعه* 1؛ کمال الدین نیکنامی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری باستانشناسی دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2استاد تمام و مدیر گروه باستانشناسی دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| در سخن از الگوی استقرارهای باستانی و چگونگی چیدمان آن در یک منطقه ناگزیر نقش محیط و بسترهای آن در چشمانداز جغرافیایی پُررنگ میشود. نحوة توزیع جمعیت و سکونتگاههای انسانی در یک ناحیة جغرافیایی تأثیر بسیاری در ساختهای کارکردی و فعالیتهای انسانی دارد و، علاوه بر تأثیرپذیری از عوامل اجتماعی و فرهنگی، به منزلة بستر جغرافیایی فعالیتهای انسانی، به میزان زیادی از پدیدههای طبیعی تبعیت میکند. در این مطالعه نقش عوامل زیستمحیطی در شکلدهی و توزیع فضایی استقرارهای انسانی در دوران مس و سنگ در شهرستان بستانآباد بررسی و مطالعه میشود. بدین منظور، 55 محوطهـ که دربرگیرندة آثار مس و سنگ منطقه استـ طی سه فصل بررسیِ باستانشناسی، شناسایی شد. این محوطهها با استفاده از روشهای آماری (برای تجزیه و تحلیل دادهها) و با درنظرگرفتن عوامل طبیعی همچون آبهای سطحی، میزان بارندگی، ارتفاع، اقلیم، کاربری اراضی، پوشش گیاهی، و شیب ارزیابی شدند. دادهها نشان میدهد ویژگیهای جغرافیایی منطقه بهویژه منابع آبی، ارتفاع، و نوع اقلیم از عوامل مهم شکلگیری الگوهای استقراری منطقه در دورة مورد نظر است و نحوة چینش محوطهها، بیش از هر عامل محیطی دیگر، از این سه عامل تبعیت میکند. نقش حیاتی آب، بهویژه رودخانهها، سبب شده تا محوطهها به شیوة الگوی خطی در امتداد جریان رودخانهها شکل بگیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوی استقرار خطی؛ بستانآباد؛ توزیع فضایی؛ عوامل طبیعی؛ مس و سنگ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,911 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,322 |
||