نقش گردش وردسپهر زیرین پُرفشار عربستان در بارش ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 5، دوره 48، شماره 4، 1395، صفحه 569-587 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2016.60827 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی کریمی* 1؛ فرامرز خوش اخلاق1؛ سعید بازگیر1؛ مهناز جعفری2 | ||
| 1استادیار دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 2دانشجوی دکترای آب و هواشناسی سینوپتیک، دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| تغییرات الگوهای گردش جوی به تغییر رژیم بارش منجر میشود و رهآورد آن تنوع آبوهوایی، همچون ترسالیها و خشکسالیها، است. بنابراین، با توجه به اینکه یکی از پارامترهای مهم در شرایط پیشگفته نایکنواختی در انتقال و تزریق رطوبت به سامانههای بارانزای ایران است، در این پژوهشـ با رویکرد انتقال رطوبت در ایجاد بارش، با بهرهگیری از دادههای ساعتی ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 850 ه.پ در دورة زمانی (2000 ـ 2010)، با تفکیک مکانی 1×1 درجة قوسی مرکز پیشبینیهای میانمدت اروپا (ECMWF)، و با استفاده از تحلیل خوشهای به روش همبستگیـ چگونگی رفتار مکانی پُرارتفاع عربستان در انتقال رطوبت بررسی شد؛ سرانجام، پنج الگوی بزرگ گردشی بهدست آمد. نتایج نشان داد رفتار مکانی-زمانی پُرارتفاع عربستان، همچون جابهجایی شرقی- غربی، شمالی- جنوبی، و حتی کشیدگی هستة مرکزی آن، در تزریق و انتقال رطوبت و بهتبع آن بارش بر روی ایران نقش بسزایی دارد. همچنین، توزیع مکانی بارش در سطح ایران به موقعیت مکانی، شکل، و پهنة گردشی این پُرارتفاع بستگی دارد. به طور کلی، پُرارتفاع عربستان در فصول سرد، با ایجاد جریانهای جنوب- جنوب غربی، تأثیر فراوانی در رطوبت و بارش در ایران دارد. فراوانی بالا (کم) وقوع سالانة الگوی نوع دوم این پُرفشار همراه با بارش زیاد (کم) دریافتی ایران بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارتفاع ژئوپتانسیل؛ انتقال رطوبت؛ تحلیل خوشهای؛ همبستگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,911 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,163 |
||