تعیین مهمترین معیارها و شاخصهای موثر بر تخریب سرزمین و بیابانزایی | ||
| نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری | ||
| مقاله 10، دوره 70، شماره 2، 1396، صفحه 385-398 اصل مقاله (1.24 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrwm.2017.233496.1125 | ||
| نویسندگان | ||
| نوشین شاکریان1؛ غلامرضا زهتابیان2؛ محمدعلی زارع چاهوکی3؛ حسن خسروی* 4 | ||
| 1دانشجوی دکتری بیابانزدایی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران. | ||
| 2استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران. | ||
| 3استاد گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه تهران، ایران. | ||
| 4عضو هیات علمی دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| امروزه پدیدۀ تخریب سرزمین و بیابانزایی از معضلات پیچیده و مهمی است که به بحرانی در سراسر جهان تبدیل شده است و استفاده از سیستمهای ارزیابی برای بررسی روند تخریب و اتخاذ راهکار مناسب جهت مقابله با این پدیده، امری ضروری و حائز اهمیت است. اولین گام در مطالعه و بررسی تخریب سرزمین و بیابانزایی تعیین معیارها و شاخصهای تأثیرگذار بر این فرآیندها میباشد. به همین منظور در این مطالعه به بررسی اولویت و اهمیت تعداد قابل توجهی از معیارها و شاخصهای تأثیرگذار بر تخریب سرزمین و بیابانزایی پرداخته شد. در این پژوهش ابتدا بر اساس منابع و پرسشنامه و نظر متخصصان تعداد 8 معیار و 49 شاخص را انتخاب و بر اساس 8 ملاک ارزیابی خصوصیات شاخصها از طریق پرسشنامه و نظرخواهی از متخصصان مورد ارزیابی قرار گرفت. با کمک روش آنتروپی شانون، معیارهای مناسب برای ارزشیابی شاخصها، وزندهی شد و سپس با بکارگیری روش تصمیمگیری چند شاخصۀ رتبهای TOPSIS مؤثرترین شاخصهای تأثیرگذار بر تخریب سرزمین و بیابانزایی برای مدیریت و مقابله با آنها تعیین شدند. نتایج پژوهش نشان میدهد که از میان ملاکهای ارزیابی و خصوصیاتی که برای یک معیار یا شاخص باید در نظر گرفته شود، مقیاس، دارای بالاترین وزن و اهمیت و حساس بودن به تغییرات، کمترین وزن و اهمیت را دارد. نتایج حاصل از اولویتبندی و رتبهبندی معیارها و شاخصها با مدل TOPSIS نشان دهندۀ این بود که شدت بهرهبرداری از منابع آب در معیار آب با ضریب نزدیکی 790/0 بیشرین تأثیر و استفادۀ بهینه از امکانات و نیروهای موجود در معیار مدیریتی با ضریب نزدیکی 112/0 کمترین تأثیر را در تخریب سرزمین و بیابانزایی دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تخریب سرزمین؛ بیابان زایی؛ معیار و شاخص؛ آنتروپی شانون؛ روش تصمیم گیری چندشاخصه؛ تاپسیس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,274 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,195 |
||