توسعه یک مدل برنامهریزی غیرخطی برای تعیین الگوی کشت بهینه در شرایط کمآبیاری | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 9، دوره 49، شماره 5، آذر و دی 1397، صفحه 1055-1070 اصل مقاله (852.76 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2018.241216.667752 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد هادی نظری فر1؛ امیر سالاری* 2؛ رضوانه مومنی1 | ||
| 1کارشناس پژوهشی، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2استادیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی و پژوهشکده زعفران دانشگاه تربتحیدریه، تربت حیدریه، ایران | ||
| چکیده | ||
| بهبود کارایی مصرف آب و عملکرد شبکههای آبیاری در شرایط کمآبیاری، مستلزم تعیین سطوح مناسب کمآبیاری است. این تحقیق با هدف توسعه یک مدل برنامهریزی غیرخطی برای تعیین الگوی کشت بهینه در شرایط کمآبیاری انجام شد. یک مدل غیرخطی با تابع هدف شاخص بهرهوری آب اقتصادی (سود خالص به میزان آب مصرفی) با یک مدل رشد گیاهی ترکیب و توسعهیافته و با استفاده از دادهها و اطلاعات شبکه آبیاری شهید چمران اهواز، مدل توسعهیافته اجرا و مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین سطح زیرکشت در تمامی سناریوهای کمآبیاری مربوط به محصول گندم میباشد و برای سناریوهای 10، 20 و 30 درصد کمآبیاری بهترتیب مقادیر 674، 949 و 1362 هکتار از اراضی شبکه را شامل میگردد. افزایش سطح زیرکشت شبکه، در سناریوی 30 درصد کمآبیاری نسبت به سناریوی آبیاری کامل 92 درصد برآورد گردید. کمترین سطح زیرکشت نیز مربوط به محصول آفتابگردان با مساحت 189 هکتار (در سناریوی 10 درصد کمآبیاری) است. آنالیز نتایج بیانگر آن است که در سناریوی 10 درصد کم آبیاری، مقدار شاخص بهرهوری آب اقتصادی شبکه با مدیریت الگوی کشت میتواند تا 19 درصد افزایش نسبت به آبیاری کامل را داشته باشد. درحالیکه در سناریو 20 درصد و 30 درصد کمآبیاری، با اجرای الگوی کشت بهینه مربوطه، مقادیر این شاخص به ترتیب معادل 21 و 23 درصد افزایش برآورد میگردد. همچنین بررسیها حاکی از آن دارد که ترکیب متفاوت از سناریوهای کمآبیاری برای محصولات الگوی کشت میتواند نتایج متفاوتتری را حاصل نماید. بر این اساس در الگوی کشتی که در آن برای محصولات لوبیا و باقلا 10 درصد، برای محصولات آفتابگردان و سیبزمینی 20 درصد و برای محصول گندم 30 درصد کمآبیاری اعمال گردد، شاخص بهرهوری آب اقتصادی شبکه میتواند به حداکثر میزان 15250 ریال بر مترمکعب افزایش یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوی کشت؛ بهرهوری اقتصادی آب؛ بهینهسازی؛ کمآبیاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 950 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 751 |
||