شرحی بر دو مفهوم «حل و عقد» در رسالۀ مفاتیح الرحمة و میزان الحکمة مؤیدالدین طغرایی | ||
| تاریخ علم | ||
| مقاله 3، دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 21، بهمن 1395، صفحه 175-199 اصل مقاله (873.08 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jihs.2019.242633.371423 | ||
| نویسنده | ||
| امین متولیان* | ||
| پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی | ||
| چکیده | ||
| مؤیدالدین طُغرایی (متولد453ق) در دو باب از رسالۀ منسوب به او، مفاتیح الرحمة و میزان الحکمة، مفاهیمی اساسی در کیمیا یعنی، «حل و عقد» را شرح کرده است. حل و عقد و دو مفهوم وابسته به آنها یعنی «ترکیب و تفصیل»، اصلیترین مفاهیم در کیمیای طغراییاند. هر تبدیلی که خواص کیمیایی، فیزیکی و مکانیکی مواد و اجساد (فلزات) را دگرگون میکند، نیازمند حل یک یا چند ماده سپس عقد آنهاست و ممکن است که این عمل، بسته به ماهیت مواد و هدف فرآیندهای کیمیایی، چندینبار تکرار شود. این دو مفهوم را در متون کیمیایی قبل از طغرایی کمتر میتوان دید و ازاین رو شرح طغرایی، آن هم به تفصیل و تشریح، ممتاز است. علاوه بر آن طغرایی میکوشد تا در متن رساله، مفاهیم و متغیرهایی را طرح و تعریف کند که از لحاظ تجربی، محسوساند و لذا قابلیت اندازهگیری شدن دارند. این مقاله ضمن مرور مفاهیم پایه در کیمیای طغرایی، تعریف، شرح و تفاسیر طغرایی از دو مفهوم حل و عقد و همچنین انواع آن را بر اساس رساله مفاتیح صورتبندی و بیان کرده و سپس، مفاهیم مرتبط با آنها را به همراه ذکر نوآوریهای طغرایی در مفهومسازی ارائه میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اجساد؛ حل و عقد؛ طغرایی؛ کیمیا؛ مفاتیح الرحمة و میزان الحکمة | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,107 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 692 |
||