بررسی تأثیرات خشکسالی دریاچۀ ارومیه بر تغییرات پایداری سکونتگاههای روستایی مطالعۀ موردی: روستاهای حوضۀ آبخیز قلعهچایی شهرستان عجبشیر | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 19، دوره 6، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 793-807 اصل مقاله (775.08 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2019.278473.1079 | ||
| نویسندگان | ||
| علی مجنونی توتاخانه* 1؛ محمد ابراهیم رمضانی2 | ||
| 1دانشآموختۀ دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه بناب | ||
| 2استادیار گروه محیطزیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز | ||
| چکیده | ||
| رویکرد پایداری به عنوانِ چارچوبی کارآمد برای مدیریت روستایی در برابر انواع مخاطرات محیطی از جمله خشکسالی محسوب میشود که نیازمند بهکارگیری فنون سنجش پایداری است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی وضعیت پایداری روستاهای حوضۀ آبخیز قلعهچایی شهرستان عجبشیر در برابر خشک شدن دریاچۀ ارومیه صورت پذیرفته است. پژوهش از نوع کاربردی بوده و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای و میدانی بوده است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر را 21185 نفر ساکن در 21 روستای این محدوده تشکیل داده است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 380 نفر و به روش تصادفی ساده انتخاب شده است. یافتههای پژوهش حاضر با استفاده از مدل بارومتر پایداری نشان داد از نظر پایداری زیستمحیطی روستاهای بررسیشده طی سالهای 1385 تا 1390 با کاهش پایداری برابر با 146/0- مواجه شدند و از نظر پایداری اجتماعی و پایداری اقتصادی بهترتیب افزایش نسبی 132/0 و 055/0 را تجربه کردند. در نهایت، روستای جوانقلعه با سطح پایداری 742/0 به عنوان پایدارترین روستا طی 15 سال اخیر بوده است و سپس روستاهای قوزولجه (666/0) و ینگجه (657/0) قرار دارند. همچنین، روستاهای چنار، محمودآباد و گنبد به عنوان ناپایدارترین روستاهای 15 سال اخیر بودهاند. یافتههای آزمون کندال نشان داد بین موقعیت قرارگیری روستاها به دریاچۀ ارومیه از نظر دوری و نزدیکی با میزان پایداری آنها همبستگی مثبت و معناداری در سطح 577/0r= وجود دارد. در نهایت، با توجه به یافتههای پژوهش حاضر، پیشنهادهای کاربردی در زمینۀ مقابله با خشکسالی و ارتقای وضعیت پایداری روستاها ارائه شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بارومتر پایداری؛ حوضۀ آبخیز قلعهچایی؛ خشکسالی؛ دریاچۀ ارومیه؛ سنجش پایداری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 945 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 564 |
||