امکانسنجی نقشآفرینی مردم در ابتکار بازنگری قانون اساسی؛ درنگی بر ظرفیت حقوق اساسی ایران | ||
| فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران | ||
| مقاله 21، دوره 50، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 837-857 اصل مقاله (281.6 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jplsq.2019.256584.1728 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد نیکونهاد* 1؛ سیدعبدالسعید مدرس2 | ||
| 1استادیار گروه حقوق عمومی و بین الملل، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 2فارغ التحصیل کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| قانون اساسی بهعنوان والاترین میثاق اجتماعی توصیف میشود که تضمین کارامدی آن در طول زمان، نیازمند پیشبینی سازوکارِ بازنگری در آن است. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در اصل 177 سازوکاری را برای بازنگری مقرر کرده که از نظر میزان نقش مردم در این فرایند شایان توجه است. انگیزۀ نگارش این نوشتار، پاسخ به این پرسش است که قانون اساسی جمهوری اسلامی برای نقشآفرینی مردم در ابتکار بازنگری در قانون اساسی چه ظرفیتهایی دارد؟ در پاسخ باید گفت ظاهر اصل 177 صرفاً مقام رهبری را دارای صلاحیت ابتکار بازنگری میداند. با این حال، در این نوشتار به شیوۀ توصیفی و تحلیلی با بررسی مبانی مشارکت مردم در ابتکار بازنگری از منظر حقوق بنیادین و اصولی از قانون اساسی که دلالت بر حاکمیت مردم دارد و همچنین با انعکاس دیدگاه قانونگذار اساسی و با وفاداری و استناد به قانون اساسی فعلی، در جهت تقویت نقش مردم در ابتکار بازنگری قانون اساسی توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا رئیسجمهور گام برداشته شده است. یافتههای پژوهش حاضر دال بر آن است که حق خداداد و سلبناپذیر تعیین سرنوشت اجتماعی، تکلیف همگانی آحاد مردم در امر به معروف و نهی از منکر و بهعلاوه وظیفۀ امت مسلمان در ساخت جامعۀ اسلامی، ظرفیت حقوقی لازم برای افزایش نقشآفرینی مردم را فراهم کردهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابتکار بازنگری؛ بازنگری قانون اساسی؛ پیشنهاد بازنگری؛ حق تعیین سرنوشت؛ حاکمیت مردم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,121 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,490 |
||