چرخش فرهنگی عنصر یونانی در ادبیات ایرانی بررسی بیشمتنی حضور دیوژن در ادبیات ایران با رویکرد ادبیات تطبیقی | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| مقاله 2، دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 18، تابستان 1399، صفحه 21-41 اصل مقاله (390.97 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2020.295775.1401 | ||
| نویسنده | ||
| منصور پیرانی* | ||
| استایار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکدۀ ادبیات دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تعامل و تفاهم علمی و فرهنگی میان ایرانیان و یونانیان از حدود سال پانصد قبل از میلاد فراهم شد و تا سدههای چهار و پنج هجری (ده یازده میلادی) ادامه داشت. در این مدت، عناصر فرهنگی و اندیشگانی دو ملت، در ادبیات و فرهنگ یکدیگر نفوذ یافت؛ یونانیها از دانش پزشکی ایرانیان بهرهها بردند و ایرانیان هم از فلسفۀ یونان. مطالعه در شخصیت، اقوال و احوال «دیوژن» نشان میدهد که او در قلمرو فرهنگ و ادب ایران (و مشرقزمین) ناشناخته بوده، غالب حکایتها و روایتهای مربوط به وی، به نام شخصیتهای سرشناس دیگر (سقراط، بقراط و افلاطون) یا با عنوانهای عام، مانند درویش، شیخ، عابد، حکیم، نشر یافتهاست و اسکندر نیز با عنوان کلّی مَلِک و پادشاه آمدهاست. از سدههای دوازدهم به بعد که حوزههای پژوهشی و روابط میان ملتها گستردهتر میشود، شخصیت «دیوژن/ دیوجانس» برای اهل تحقیق شناختهترمیشود. این مقاله به روش تحلیلی، با رویکرد روابط بینامتنی ازچشمانداز ادبیات تطبیقی، تأثیر، نفوذ و چرخش این عنصر یونانی را ـ اعم از زندگی، احوال، اقوال و حکایتهای مربوط به دیوژن یا متأثر از وی ـ که در ادبیات ایران (فارسی و عربی) بازتاب دارد، بررسی مینماید و در بخش نتیجهگیری، تفاوتها و تغییراتی را بیان میکند که در روند بومیسازی این انتقال صورت گرفتهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادبیات تطبیقی؛ ادبیات ایران؛ چرخش فرهنگی؛ دیوژن؛ عنصر یونانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 697 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 817 |
||