اثرات نوسانات شبه دوسالانه بر بارش های زمستانه ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 8، دوره 52، شماره 1، بهار 1399، صفحه 113-127 اصل مقاله (1.22 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2020.287400.1007433 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید جهانبخش اصل* 1؛ غلام حسن محمدی2؛ وحید خجسته غلامی3؛ اسما آزاده قره باغ4 | ||
| 1استاد گروه آب و هواشناسی دانشگاه تبریز | ||
| 2دکتری آب و هواشناسی، سازمان هواشناسی کشور، ادارة کل هواشناسی آذربایجان شرقی | ||
| 3دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی | ||
| 4دانشجوی کارشناسی ارشد آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| هدف اصلی از این مطالعه تشخیص نقش دورپیوند QBO بر بارشهای فصل زمستان در ایران است. بدین منظور، از دادههای بارش صد ایستگاه هواشناسی در دورة آماری ۱۹۸۸-2017 استفاده شد و با اعمال چند روش آماری و توصیفی نقش QBO بر بارشهای فصل زمستان بررسی شد. با انتقال خروجیها به محیط سامانة اطلاعات جغرافیایی (GIS)، پهنههای مختلف اثرپذیر از QBO مشخص شد. نتایج یافتههای پژوهش حاکی از آن است که ارتباط معکوس و معنیداری بین فازهای مثبت QBO در فصل پاییز و بارشهای فصل زمستان در نواحی مرکزی و جنوبی ایران وجود دارد؛ بهطوریکه بیشترین ضرایب همبستگی بین 6/0- تا 86/0- در سواحل جنوبی خلیج فارس مشاهدهشدنی است. نتیجة مهم دیگر این پژوهش آشکارسازی نقش فازهای فرین منفی بر کاهش بارشهای فصل زمستان است. بهطورکلی، بهنظر میرسد فازهای ملایم QBO نقش مساعدی در ترسالیهای اغلب مناطق کشور داشته و به هنگام رخداد فازهای منفی حدی غالباً زمستانهای خشک در بیشتر نقاط کشور رخ داده است. همچنین، وقوع فرینهای مثبت و بهویژه منفی نمایة QBO بهترتیب در فصول پاییز و زمستان یکی از علل خشکسالیهای زمستانه در مناطق جنوبی و غربی ایران بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ بارش زمستانه؛ دورپیوند؛ نوسان شبهدوسالانه (QBO) | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,229 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 802 |
||