تهیۀ نقشۀ خطر وقوع سیلاب در حوضۀ آبریز گمنابچای با استفاده از مدل ANP و تکنیک GIS | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 17، دوره 7، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 497-509 اصل مقاله (1.5 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2020.298759.1298 | ||
| نویسندگان | ||
| داود مختاری* 1؛ محمدحسین رضائی مقدم1؛ توحید رحیم پور2؛ سمیه معزز2 | ||
| 1استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز | ||
| 2دانشجوی دکترای ژئومورفولوژی، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| مناطق کوهستانی شمال غرب کشور بهدلیل توپوگرافی خاص خود و بارش تقریباً مناسب طی سال و بهخصوص در فصل بهار، ازجمله مناطق مستعد وقوع مخاطرۀ سیل هستند. تحقیق حاضر با هدف تهیۀ نقشۀ پهنهبندی خطر وقوع سیلاب در حوضۀ آبریز گمنابچای واقع در استان آذربایجان شرقی انجام گرفته است. برای تهیۀ نقشۀ پهنهبندی خطر وقوع سیل از 10 فاکتور مؤثر در وقوع این پدیده استفاده شده است که عبارتاند از: بارش، لیتولوژی، کاربری اراضی، شیب، تراکم پوشش گیاهی، شاخص قدرت آبراهه، شاخص رطوبت توپوگرافیک، تراکم زهکشی، شاخص حمل رسوب، ضریب گراویلیوس. بهمنظور وزندهی معیارها در تحقیق حاضر از روش تحلیل شبکهای (ANP) و نرمافزار Super Decisions استفاده شد. نتایج نهایی بهدستآمده از تحقیق حاضر نشان داد وزن معیارهای 10 گانۀ یادشده بهترتیب 271/0، 201/0، 150/0، 118/0، 081/0، 056/0، 043/0، 032/0، 025/0 و 018/0 است که معیارهای بارش، لیتولوژی، کاربری اراضی و شیب بیشترین وزن را داشتهاند. درنهایت، با تلفیق این لایهها با توجه به وزنشان در محیط GIS، نقشۀ پهنهبندی به دست آمد. نتایج نشان داد 210 کیلومترمربع (50 درصد) از مساحت منطقه در معرض خطر وقوع سیلاب قرار دارد. بنابراین، لزوم مدیریت آبهای سطحی در منطقه بهمنظور جلوگیری از وقوع سیل و همچنین بهرهبرداری مناسب از آبهای منطقه ضروری به نظر میرسد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حوضۀ آبریز گمنابچای؛ سیل؛ مدل ANP؛ Super Decisions | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,039 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 764 |
||