گونهشناسی الگوی فضایی و پیشنهاد سناریوهای ممکن برای توسعۀ آتی نظام شهری در استان البرز | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| دوره 12، شماره 2، مهر 1399، صفحه 359-384 اصل مقاله (1.37 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2020.309617.670152 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسین شریف زادگان* 1؛ بیتا خلیلی2 | ||
| 1استاد گروه برنامهریزی شهری و منطقهای، دانشکدة معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2دانش آموختة برنامه ریزی منطقه ای، دانشکدة معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| توزیع جمعیت، کارکردهای اقتصادی، جایگاه، و نقش شهرها در نظام شهری در تعامل با سایر شهرها در طول زمان دستخوش تحولات گوناگون میشود و تکامل مییابد. این تحولات در سازمانِ نظام شهری ایستا نیست و موضوعی وابسته به زمینه است. استان البرز تحولات بسیار سریعی را در نظام شهری پشت سر گذاشته است که موجب بروز عدم تعادل شدید در نظام شهریِ استان، تمرکز فزایندة جمعیتی و کارکردی در کلانشهر کرج نسبت به سایر شهرها، و به حاشیه رانده شدن سایر شهرها در نظام شهری شده است. گونهشناسی نظام شهری در استان البرز با هدف توصیف الگوی فضایی سازمان یافتن شهرها و تدوین سناریوهای ممکن برای الگوی فضایی آتی نظام شهری موضوع مقالة حاضر است. این هدف از طریق تحلیل الگوی فضایی ریختشناسی و کارکردی شهرها و زمینههای مؤثر بر شکلگیری و تکوین نظام شهری و همچنین بررسی آیندههای ممکن و قابل تصور برای نظام شهری تعقیب شده است. این پژوهش ماهیتی توصیفی دارد و متکی بر روشهای کمّی و تحلیلهای فضایی با تأکید بر دو رویکرد ریختشناسانه و کارکردی است. بر اساس مطالعة انجامشده، کریدور شرقیـ غربی اصلی استان مهمترین عامل مؤثر در استقرار شهرها در نظام شهریِ استان است. نظام شهری استان در آینده میتواند با سه الگوی فضایی توسعه یابد. این الگوها شامل الگوی توسعة کریدوری، توسعة چندمرکزی، و توسعة تکمرکزی هستند. به نظر میرسد در نظام شهری استان البرز، بهرغم تمرکز فضایی جمعیت و اغلب کارکردهای استان در کلانشهر کرج، توانمندیهاییبرای تحقق الگوی متوزانتر توسعه وجود دارد. گرایش به الگوی توسعة کریدوری پیرا مون محور شرقیـ غربی، که مبتنی بر ساختار طبیعی و زیرساختی و اقتصادی منطقه است، یکی از این گرایشهاست که میتواند ضمن ایجاد توازن جمعیتی و کارکردی در نظام شهری استان شهرهای آن را به سوی احراز نقشهای اقتصادی متنوع هدایت کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استان البرز؛ سناریوهای ممکن؛ گونهشناسی؛ نظام شهری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 953 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 875 |
||