شبیهسازی تداخل آب شور و شیرین در ناحیۀ اشباع و غیر اشباع خاک با استفاده از مدل فیزیکی و عددی HYDRUS-2D | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 6، دوره 7، شماره 4، زمستان 1399، صفحه 907-919 اصل مقاله (1.38 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2020.306308.1355 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین ربانیها1؛ عبدالمجید لیاقت* 2؛ مسعود سلطانی3 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه آبیاری و آبادانی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 2استاد گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 3استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین | ||
| چکیده | ||
| یکی از عوامل تهدیدکننده برای منابع آب شیرین، پیشروی آب شور و نفوذ آن به سفرۀ آب زیرزمینی است. این مسئله در مناطق ساحلی و حاشیۀ کویرها اتفاق میافتد و سبب کاهش کیفیت آب شیرین میشود. تبخیر از سطح خاک و عمق سطح ایستابی از عوامل تأثیرگذار بر پیشروی شوری و توزیع نمک در ناحیۀ اشباع و غیراشباع به حساب میآید. در پژوهش حاضر با ساخت مدل فیزیکی به ابعاد 1×1×4 متر شرایط قرارگیری آبخوان شور و شیرین در چهار گرادیان هیدرولیکی مختلف بررسی شد. هنگام انجام آزمایش از مدل فیزیکی، دادههای رطوبت و شوری برداشت شد و سپس، توزیع شوری در مدل فیزیکی با استفاده از نرمافزار HYDRUS-2D به صورت عددی شبیهسازی شد. نتایج نشان داد مدل HYDRUS-2D بهخوبی توزیع رطوبت و شوری را شبیهسازی میکند. بیشترین مقدار ریشۀ میانگین مربعات خطای نرمالشده (NRMSE) برای شبیهسازی رطوبت و شوری بهترتیب 28/9 و 69/21 درصد بود. نتایج نشان داد الگوی پیشروی و پسروی شوری متفاوت است. در شرایطی که سطح آب شیرین بالاتر است، در ناحیۀ اشباع مانع از پیشروی آب شور شده و در ناحیۀ غیر اشباع تأثیر زیادی بر کنترل شوری نداشته است که دلیل آن تبخیر از سطح خاک است. در ناحیۀ اشباع، در شرایطی که سطح آب شور و شیرین برابر بود، سه واحد افزایش شوری در ناحیۀ شور دیده شد و در شرایطی که سطح آب شور بالاتر بود، 5/6 واحد افزایش شوری در وسط دو مخزن آب شور و شیرین مشاهده شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آب زیرزمینی؛ جبهۀ شوری؛ گرادیان هیدرولیکی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,411 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 716 |
||