تأمین حقابۀ زیستمحیطی تالاب گاوخونی با بهبود مدیریت تقاضای آب کشاورزی | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 3، دوره 8، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 345-355 اصل مقاله (1 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2021.316459.1446 | ||
| نویسندگان | ||
| راضیه حداد1؛ محمد ابراهیم بنی حبیب* 2؛ سید مهدی هاشمی شاهدانی3؛ سامان جوادی پیر بازاری3؛ سجاد نجفی مرغلمکی1 | ||
| 1دانش آموختۀ کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران | ||
| 2استاد گروه آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار گروه آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| تالابها به عنوان یک اکوسیستم، کارکردی حیاتی در سیستم اجتماعی- زیستمحیطی دارند. محدودیت آب مهمترین عامل خشک شدن تالابها در مناطق خشک است. با توجه به اتلاف زیاد آب در کشاورزی، بهبود مدیریت مصرف در این بخش و تخصیص آب ذخیرهشده از این راه میتواند به احیای حقابۀ زیستمحیطی تالابها کمک شایانی کند. هدف پژوهش حاضر، بررسی میزان پایداری سناریوهای مختلف بهبود مدیریت مصرف آب کشاورزی شامل سناریوهای «مدرنسازی و ارتقای بهرهبرداری سامانههای توزیع آب کشاورزی»، «ارتقای عملکرد سامانههای آبیاری داخل مزارع»، «بهینهسازی الگوی کشت» و «کاهش بهرهبرداری از منابع آبهای زیرزمینی» و نیز ترکیب این سناریوها بر احیای حقابۀ زیستمحیطی تالابها است. برای این منظور، حوضۀ آبریز زایندهرود، مشتمل بر شش شبکۀ آبیاری و تالاب گاوخونی واقع در انتهای حوضه، به عنوان مورد مطالعاتی انتخاب شد. مدلسازی حوضه با استفاده از نرمافزار مدیریت یکپارچۀ WEAP انجام گرفت. همچنین، میزان پایداری اجرای سناریوها بررسی شد. شاخص اعتمادپذیری برای این سناریوها به دست آمد. نتایج نشان داد انعطافپذیرترین سناریو، اجرای همۀ سناریوها با شاخص پایداری 3/87 درصد و پس از آن، اجرای سناریوهای «مدرنسازی و ارتقای بهرهبرداری سامانههای توزیع آب کشاورزی»، «بهینهسازی الگوی کشت» و «کاهش بهرهبرداری از منابع آبهای زیرزمینی» با شاخص پایداری 6/81 درصد است. کمترین شاخص پایداری را نیز دو سناریوی «ارتقای عملکرد سامانههای آبیاری داخل مزارع»، «بهینهسازی الگوی کشت» با شاخص پایداری 2/2 درصد و 6/2 درصد دارند. بنابراین، اجرای ترکیب کاملی از سناریوهای مدیریت تقاضای آب کشاورزی میتواند پایدارترین راهکار برای احیای تالاب گاوخونی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| احیای تالاب؛ بهینه سازی الگوی کشت؛ گاوخونی؛ مدرن سازی سامانه های توزیع آب؛ مدل برنامه ریزی یکپارچۀ WEAP | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,198 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 757 |
||