مدلسازی بارش- رواناب در زیرحوضۀ هلیل رود به منظو ر پیشبینی جریان های آتی تحت شرایط اقلیمی آینده | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 11، دوره 8، شماره 1، بهار 1400، صفحه 143-160 اصل مقاله (1.25 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2021.310614.1388 | ||
| نویسندگان | ||
| آسیه زارعی1؛ نسرین سیاری* 2؛ بهرام بختیاری3؛ محمدمهدی احمدی3 | ||
| 1دانش آموختۀ کارشناسی ارشد رشتۀ مدیریت منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| 2استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| 3دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| چکیده | ||
| تغییر اقلیم با ایجاد تغییر در میزان دما و بارش موجب تغییر در دبی رودخانهها میشود. محدودیت منابع آبی و توزیع نامتجانس آن در مناطق مختلف کشور سبب شده است که در مقایسه با بسیاری از نقاط جهان، نسبت به پدیدۀ تغییر اقلیم آسیبپذیرتر باشد. شبیهسازی جریان رودخانه به عنوان پیشنیاز برخی از مسائل زیستمحیطی و مهندسی اهمیت دارد. در تحقیق حاضر تأثیر تغییر اقلیم بر میزان رواناب سطحی حوضۀ آبخیز هلیلرود استان کرمان با استفاده از مدل IHACRES در دورههای زمانی آیندۀ نزدیک (2020-2050) و آیندۀ دور (2070-2100) پیشبینی شد. به این منظور، ابتدا دادههای روزانۀ بارش و دما ایستگاههای تعیینشده طی دورۀ آماری 1995ـ 2017 از ایستگاههای هواشناسی منطقۀ مطالعهشده اخذ شدند. سپس، خروجیهای مدل گردش عمومی جو CanESM2 تحت دو سناریوی انتشار میانه (RCP4.5) و بدبینانه (RCP8.5) با استفاده از مدل SDSM ریزمقیاس شدند. میانگین دمای ایستگاهها در دو دورۀ آیندۀ نزدیک و دور بهترتیب 5- و 6/4- درصد کاهش و میزان بارش نزدیک 5/42 و 40 درصد افزایش نسبت به دورۀ مشاهداتی (1989-2017) نشان دادند. در گام بعدی، مقادیر پیشبینیشدۀ دما و بارش توسط مدل ریزمقیاسنمایی آماری SDSM به مدل بارش- رواناب IHACRES وارد شده و تغییرات دبی در دو دورۀ زمانی آینده پیشبینی شد. بر اساس مقادیر پیشبینیشده، متوسط دبی ماهانه در هر دو ایستگاه (کناروئیه، چشمه عروس) در ماههای گرم سال بیشترین افزایش را بر اساس پیشبینیها نشان داد. براساس یافتههای پژوهش حاضر، کاهش دما و افزایش میزان بارش طی دورههای آینده منجر به افزایش رواناب و شدت وقایع سیل در حوضۀ آبخیز هلیلرود در ماههای گرم سال خواهد شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تغییر اقلیم؛ سناریوهای انتشار RCP؛ SDSM؛ IHACRES؛ CanESM2 | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,111 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 839 |
||