تحلیل مفاهیم «خود» و «دیگری» براساس مبانی عرفانی ابنعربی | ||
| مجله ادیان و عرفان | ||
| دوره 53، شماره 2، اسفند 1399، صفحه 498-479 اصل مقاله (240.6 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrm.2021.319746.630166 | ||
| نویسنده | ||
| حسن مهدی پور* | ||
| استادیار گروه عرفان اسلامی پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی | ||
| چکیده | ||
| به اعتقاد برخی وحدتگرایی عرفانی با نفی تمایزات انسانی جایی برای شکلگیری مفاهیم «خود» و «دیگری» و رابطه «من - تو»یی که از لوازم تفکر اخلاقی است، باقی نمیگذارد. ازاینرو، موضوع مقالۀ حاضر چگونگی تکوّن مفاهیم «خود» و «دیگری» با ابتنای بر هستیشناسی وحدت وجودی ابنعربی است و سعی شده تا با روش تحلیلی و بر اساس مبانی عرفانی «وحدت در کثرت»، «مظهریت اسمایی»، «تعدد جهات» و اصل «لاتکرار فیالتجلی» نشان داده شود که در نظریۀ وحدت وجود ابنعربی تمایزات انسانی از بین نمیرود و میتوان از رابطۀ مبتنی بر «من - تو» در ذیل مفاهیم «خود» و «دیگری» سخن گفت که بدینگونه شرط امکان اخلاق تأمین میشود. همچنین، عارف وحدت وجودی هم «خود» را مقدم بر «دیگری» میشناسد و هم «دیگری» را در درون خود مییابد، بدون آنکه دیگری را به خود تقلیل دهد و اصالت و غیریت او را زیر سؤال برد. درضمن، استدلال میشود که قول به وحدت بنیادین انسانها نهتنها اخلاق را ناممکن نمیسازد؛ بلکه از شروط ضروری آن است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابنعربی؛ تعدد جهات؛ خود؛ دیگری؛ لاتکرار فیالتجلی؛ مظهریت اسمایی؛ وحدت در کثرت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 887 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 657 |
||