نسبت سنجی قاعده ی نفی حرج و ادلهی محرمات | ||
| فقه و مبانی حقوق اسلامی | ||
| دوره 53، شماره 2، اسفند 1399، صفحه 280-261 اصل مقاله (257.59 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jjfil.2021.314488.669060 | ||
| نویسندگان | ||
| زهره حاجیان فروشانی* 1؛ محمدرضا حمیدی2 | ||
| 1استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 2استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| قاعدهی نفی حرج از قواعد مسلّم و امتنانی است که با حکومت بر ادلهی اولیهی احکام، الزامِ انجام دادن تکالیفِ دشوار را برمیدارد. در حاکمیت قاعدهی نفی حرج بر واجبات تردیدی نیست؛ اما در مورد رابطهی آن با ادلهی اولیهی محرمات، اتفاق نظر وجود ندارد. ظاهر گفتار برخی فقیهان، حکومت قاعدهی یاد شده بر ادلهی محرمات است که بر اساس آن، مکلف میتواند با استناد به حرج، مرتکب محرمات شود. پذیرش این نظر، نتایجی ناپذیرفتنی در فقه و ناسازگار با اخلاق به دنبال خواهد داشت. در این نوشتار، ضمن بیان ادلهی باورمندان به این سخن، مبانی آن مورد نقد و ارزیابی قرار گرفته است. با توجه به عدم اطلاق دلیل لاحرج نسبت به امور عدمی و نیز با دقت به مفهوم ادلهی اضطرار، به نظر میرسد ادلهی محرمات، تخصصاً از گسترهی حاکمیت قاعدهی یاد شده بیروناند؛ و در صورت باقی ماندن تردید، اصل بر عدم رفع ادلهی محرمات توسط قاعدهی نفی حرج خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اضطرار؛ تخصص؛ تخصیص؛ حکومت لاحرج بر ادله محرمات؛ قاعده نفی حرج | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,188 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 938 |
||