قاعدۀ دیۀ شکستگی: بازتاب فاصلهای میان مشهور و مأثور | ||
| مجله علمی "پژوهشهای فقهی" | ||
| دوره 18، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 733-752 اصل مقاله (755.36 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jorr.2021.319998.1009049 | ||
| نویسنده | ||
| محمد جعفر صادق پور* | ||
| استادیار گروه فقه و حقوق، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران | ||
| چکیده | ||
| فقیهان امامیه با استناد به نصوص شرعی همانند فرازهای مختلفی از روایت ظریف بن ناصح، قاعدهای اصطیاد کردهاند که بر مبنای آن شکستگی استخوان عضوِ دارای دیۀ مقدر، در صورت عدم بهبود یکپنجم دیۀ آن عضو را داراست و در صورت بهبود کامل، چهار بیستوپنجم دیۀ آن عضو. این قاعده در مادۀ 569 قانون مجازات اسلامی نیز منعکس شده است. با وجود این، در خصوص گسترۀ این قاعده و نیز مستندات شرعی و فقهی آن تأملاتی وجود دارد که پایبندی به آن را با مانع جدی روبهرو میسازد. تأمل در مستندات قاعدۀ دیۀ شکستگی به تقریری که از سوی فقیهان امامیه ارائه شده است، نشان میدهد استخراج این قاعده از روایت ظریف با توجه به فرازهای مختلف این روایت، با چالش جدی مواجه است. اما در عین حال، در این نوشتار اثبات شده است که اگر به هر دلیلی همچون برخی الزامات تقنینی، بنا باشد قاعدهای در خصوص دیۀ شکستگی ارائه شود، میتوان از برخی فرازهای دیگر روایت ظریف قاعدهای اصطیاد کرد که بر مبنای آن شکستگی استخوان عضوِ دارای دیۀ مقدر، اگر بدون عیب بهبود یابد، موجب یکپنجم دیۀ آن عضو است. در صورت عدم بهبود یا بهبود ناقص شکستگی نیز بهعلت فقدان تقدیر شرعی، ارش ثابت خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دیه؛ روایت ظریف؛ شکستگی؛ قاعدۀ شکستگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 670 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 536 |
||