اثربخشی راهکارهای تعادلبخشی منابع آب زیرزمینی برای کنترل فرونشست (مطالعه موردی: محدوده مطالعاتی ورامین) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 7، مهر 1400، صفحه 1735-1751 اصل مقاله (1.97 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.314786.668824 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی زنگنه1؛ مهدی سرائی تبریزی* 2؛ امیر خسروجردی2؛ علی صارمی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه علوم و مهندسی آب، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف اصلی این پژوهش، تدوین یک مدل تصمیمگیری چندمعیاره مبتنی بر ذینفعان و ذیمدخلان[1] محدوده مطالعاتی دشت ورامین با رویکرد کنترل فرونشست آبخوان است. یکی از ابزارهای مهم جهت تدوین مدل تصمیمگیری برای کنترل فرونشست زمین استفاده از مدلهای عددی و ارزیابی سناریوهای مختلف در این مدلها میباشد. با توجه به ارتباط و حساسیت میزان برداشت از منابع آب زیرزمینی با میزان فرونشست، استفاده از مدل MODFLOW جهت شبیهسازی کمّی آبخوان و سپس استفاده از بسته نرمافزاری SUB بهمنظور شبیهسازی میزان نشست زمین میتواند این ارتباط را بهخوبی مشخص کند. تحلیل و شبیهسازی مدل کمّی و فرونشست، نشان داد که وضعیت آبخوان بحرانی بوده و میزان افت آبخوان در یک دوره 5 ساله، بیش از 6 متر بوده و متعاقب آن نشست زمین نیز در بخشهای مرکزی آبخوان به 37 سانتیمتر خواهد رسید. بر این اساس با در نظر گرفتن 8 راهکار علاجبخشی که تلفیقی از کاهش برداشت از منابع آب زیرزمینی و تغذیه مصنوعی آبخوان است، مطالعه اثربخشی این راهکارها انجام گرفت. بررسی نتایج وزندهی معیارهای این پژوهش نشان داد که معیار زیستمحیطی که مربوط به شاخص تعدیل نشست زمین است، دارای بیشترین وزن و مقدار 27/0 است و مهمترین معیار در تصمیمگیری معرفی گردید. پس از ارزیابی نتایج و اولویتهای راهکارها با روش COPRAS مشخص گردید که راهکار A8 بهعنوان اولویت اول علاجبخشی آبخوان معرفی میشود. همچنین نتایج نشان داد که با اعمال این راهکار میزان نشست زمین کاسته و حداکثر میزان نشست 5/23 سانتیمتر در بخش مرکزی آبخوان خواهد بود. در نهایت وضعیت کمّی آبخوان نیز با اعمال این راهکار نسبت به دوره پیشبینی (2024) نیز 76 درصد بهبود نشان داد [1] stakeholders | ||
| کلیدواژهها | ||
| تصمیمگیری چندمعیاره؛ تعادلبخشی آب زیرزمینی؛ فرونشست؛ دشت ورامین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,062 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 851 |
||