رویکردی معرفتشناختی به مسئلۀ اینهمانی شخصی از دیدگاه هیوم | ||
| فلسفه | ||
| دوره 19، شماره 2 - شماره پیاپی 37، دی 1400، صفحه 21-37 اصل مقاله (592.49 K) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2021.326308.1006621 | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا حسن پور* | ||
| استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه ایلام | ||
| چکیده | ||
| تلقی هیوم از جوهر نفسانی و اینهمانی شخصی حاصل ادعای تجربهگرایانۀ او مبنی بر ابتنای تصورات بر انطباعات و رویکرد تودهای او به ماهیت ذهن است. او بر همین اساس، وجود ذهن یا نفس را بهعنوان حامل و موضوع ادراکات، مشکوک اعلام میکند و در نتیجه با مسئلۀ ملاک اینهمانی شخصی مواجه میشود. او ملاک استمرار آگاهی و آگاهی از گذشته را که مبتنی بر اعتقاد به جوهر نفسانی است در ایجاد تصور اینهمانی شخصی ناکافی میداند و مورد انتقاد قرار میدهد؛ اما در عین حال قائل است به اینکه آگاهی از گذشته و حافظه بهعنوان نگهدارندۀ ادراکات گذشته به واسطۀ نسبتهای شباهت و علیت، عمل قوۀ تخیل را در درک و فرض و کشف اینهمانی شخصی تسهیل میکنند. او سرانجام ادعا میکند که اینهمانی شخصی جعلِ قوۀ تخیل و اثباتناپذیر و بدون ملاک است. آنچه در مورد رویکرد هیوم به مسئلۀ اینهمانی شخصی اهمیت دارد، این است که این رویکرد عمدتاً معرفتشناختی است نه هستیشناختی؛ و این امر با نظر به مبانی تجربهگرایانه و تصریحات او واضح به نظر میرسد، اما کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله سعی شده از منظری معرفتشناختی به دیدگاه او بنگریم و نشان دهیم که هیوم را نمیتوان بهسادگی منکر اینهمانی شخصی به معنای هستیشناختی دانست؛ زیرا طبق مبانی او اصولاً امکان بحث هستیشناختی دربارۀ اینهمانی شخصی وجود ندارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جوهر؛ نفس؛ ذهن؛ اینهمانی شخصی؛ هیوم؛ تفسیر معرفتشناختی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 696 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 665 |
||