تدوین راهبردهای تنوع بخشی به معیشتهای خانوارهای روستایی در راستای احیای دریاچه ارومیه | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| مقاله 12، دوره 53، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 515-537 اصل مقاله (779.5 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2022.332146.669090 | ||
| نویسندگان | ||
| لیلا صفا* 1؛ روح اله رضائی2؛ داود امین فنک3 | ||
| 1استادیار، گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 3دانشجوی دکتری، گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| چکیده | ||
| با توجه به شرایط بحرانی دریاچه ارومیه، طرح «همکاری در احیای دریاچه ارومیه از طریق مشارکت جوامع محلی در استقرار کشاورزی پایدار و حفاظت از تنوعزیستی» از سال 1393 در سطح روستاهای استانهای آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی شروع به اجرا کرد. یکی از اهداف اصلی این طرح، شناسایی و ترویج شیوههای معیشتی با نیاز آبی کم بود که در سالهای اخیر در قالب پروژه تنوعبخشی به معیشتهای خانوارهای روستایی عملیاتی شده است. با در نظر گرفتن اهمیت این پروژه و موانع پرشمار فراروی اجرای آن، هدف اصلی این پژوهش کاربردی، شناسایی عوامل داخلی و خارجی تأثیرگذار بر اجرای پروژه و تدوین راهبردهای تنوعبخشی به معیشتهای خانوارهای روستایی در راستای احیای دریاچه ارومیه بود. جامعه آماری این پژوهش را 27 نفر از کارشناسان و متخصصان ذیربط در دفتر طرح حفاظت از تالابهای ایران، سازمانهای جهاد کشاورزی، ادارات کل حفاظت محیطزیست و شرکتهای فنی- مهندسی کشاورزی در استانهای آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی تشکیل دادند. در این پژوهش، ابتدا با بهرهگیری از تکنیک SWOT اقدام به شناسایی عوامل داخلی (نقاط قوت و نقاط ضعف) و خارجی (فرصتها و تهدیدها) تأثیرگذار بر اجرای پروژه تنوعبخشی به معیشتهای خانوارهای روستایی شد. سپس، با استفاده از تکنیک ماتریس برنامهریزی راهبردی کمّی (QSPM) به اولویتبندی راهبردهای قابل قبول در راستای تنوعبخشی به معیشتهای خانوارهای روستایی پرداخته شد. نتایج تکنیک SWOT نشان داد که پروژه تنوعبخشی به معیشتهای خانوارهای روستایی در استان آذربایجان غربی در موقعیت رقابتی یا حداکثر- حداقل قرار داشت و در نتیجه، باید تلاش شود با استفاده از نقاط قوت از تهدیدات آن دوری شود؛ در حالی که در استان آذربایجان شرقی فضای راهبردی پروژه در موقعیت تغییر جهت یا حداقل-حداکثر قرار گرفت، و در نتیجه، توصیه میشود که با بهره جستن از فرصتها، نقاط ضعف پروژه برطرف شود. در نهایت با توجه به نتایج این پژوهش، دو راهبرد اصلی تنوعبخشی به معیشتهای خانوارهای روستایی در استان آذربایجان غربی به ترتیب اولویت شامل "توانمندسازی حرفهای و ارتقاء عرصههای شناختی و مهارتی روستاییان" و "تأکید بر استفاده از تسهیلگران زن در ساختار تیم تسهیلگری شرکتهای مجری پروژه"، و در استان آذربایجان شرقی نیز شامل "توسعه خوشههای تولید در راستای انسجامبخشی و همافزایی کسب و کارهای روستایی خرد" و "توجه بیشتر به تسهیل بازاریابی محصولات تولید شده"، بودند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توانمندسازی حرفهای؛ توسعه خوشههای تولید؛ حفاظت از تالاب؛ معیشت پایدار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 955 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 566 |
||