بررسی الگوی مکانی و زمانی جذب آب توسط ریشه گیاه ذرت و کلزا تحت تنش کم آبی | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 11، بهمن 1400، صفحه 2775-2788 اصل مقاله (1.77 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.329621.669060 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین محمدی* 1؛ مائده حجتی1؛ محسن زارع بنادکوکی2؛ محسن فرح بخش1؛ مهدی شرفا1 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی خاک. دانشکده مهندسی و فن آوری کشاورزی. پردیس کشاورزی و منابع طبیعی. دانشگاه تهران | ||
| 2گروه خاکشناسی دانشگاه بایروت، بایروت، آلمان | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف بررسی الگوی مکانی و زمانی جذب آب در شرایط رطوبتی بهینه و تنش کمآبی صورت گرفت. به این منظور، دو گیاه ذرت و کلزا با دو الگوی توسعه ریشه متفاوت در گلدانهایی با ابعاد 48 در 62 سانتیمتر و در چهار تکرار کشت گردید. فضای داخلی هر گلدان به 18 ناحیه تقریبا مساوی تقسیم گردید و سپس با خاکی با بافت لوم شنی که با استفاده از یک لایه 5/2 سانتی متری از شن درشت از یکدیگر جدا شده بودهاند پر گردید. این لایه شن درشت به منظور قطع هیدرولیکی ناحیه های مختلف استفاده گردید. سپس با استفاده از تانسیومترهای دستساز، مکش ماتریک ثابت و برابر در همه بخشهای خاک اعمال و نیز مقدار جذب آب از هر کدام از این بخشهای خاک در طی زمان اندازهگیری شد. با توجه به تثبیت مکش ماتریک و در نتیجه رطوبت خاک و عدم زهکشی و تبخیر مقدار جذب آب معادل تعرق در نظر گرفته شد. در انتها دو گلدان از هر کشت با افزایش مکش ماتریک توده خاک تحت تنش کم آبی قرار گرفت. پس از استقرار کامل گیاهان، تعرق به صورت روزانه اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که در هر دو گیاه بیشترین میزان جذب آب در شرایط بهینه رطوبتی از لایه اول (0-10 سانتیمتر) و دوم (5/12-5-22 سانتیمتر) صورت گرفت، اما با اعمال تنش خشکی، سهم لایههای تحتانی در تامین آب مورد نیاز تعرق نسبت به لایه سطحی بیشتر شد. تغییر الگوی جذب آب به وضعیت هیدرولیکی خاک و مقاومتهای عرضی و طولی ریشه و خاک نسبت داده شد. در پی خشکی خاک با افزایش دو مقدار مقاومت هیدرولیکی خاک (افزایش 3000 حدود برابری مقاومت هیدرولیکی خاک) و مقاومت هیدرولیکی عرضی ریشه که به صورت سری قرار گرفتهاند، افت پتانسیل هیدرولیکی آب درون آوندهای چوبی از طوقه تا نواحی نوک ریشه کاهش یافته و امکان برقراری شیب پتانسیل در عرض نواحی انتهایی ریشه فراهم شده و جذب آب در این بخشها افزایش مییابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هدایت هیدرولیکی ریشه؛ خشکی؛ تعرق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 947 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 527 |
||