ارائه چارچوب مفهومی و تحلیلی راهبردهای مدیریت آب کشاورزی با استفاده از رویکرد تلفیقی برنامهریزی راهبردی و مدلهای تصمیمگیری چند معیاره | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 11، بهمن 1400، صفحه 2875-2896 اصل مقاله (2.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.332626.669109 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد رادمهر* 1؛ امید بزرگ حداد2 | ||
| 11. دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی فناوری و کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، | ||
| 2استاد، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی فناوری و کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مدیریت پایدار منابع آب کشاورزی در سامانههای منابع آب بهمنظور رسیدن به توسعه پایدار با در نظر گرفتن مؤلفههای اجتماعی، اقتصادی، زیستمحیطی، منابع و مصارف محقق خواهد شد. بر این اساس در مطالعه حاضر یک چارچوب مفهومی در قالب برنامهریزی راهبردی در تلفیق با مدلهای تصمیمگیری چندمعیاره برای توسعه راهبردهای پایدار مدیریت آب کشاورزی پیشنهاد شد. برنامه اقدامات پیشنهادی بر اساس سیاستهای اجرایی مدیریت عرضه و تقاضای آب در جهت افزایش بهرهوری آب شامل توسعه و بهسازی ساختار سامانه منابع آب شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود، بهبود مدیریت بهرهبرداری و نگهداری از سامانه منابع آب شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود، مدیریت زیستمحیطی و استحصال از منابع آب داخلی سامانه منابع آب موردمطالعه بیان گردید که این برنامه اقدامات بهصورت مکانی در قالب نقشههای پهنهبندی شده در سطح نواحی عمرانی شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود ارائه شد. سپس، بهمنظور اولویتبندی برنامه اقدامات در نواحی عمرانی شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود شامل ناحیه عمرانی مرکزی، ناحیه عمرانی شرق و ناحیه عمرانی فومنات بهعنوان گزینههای تصمیمگیری از مدل تصمیمگیری چندمعیاره فازی استفاده شد. نتایج بررسیها نشان داد کل حجم آب مصرفی سالانه اراضی آبی در شرایط نرمال در حدود 8/1 میلیارد مترمکعب برآورد شده است که از این میزان در حدود 1707 میلیون مترمکعب (%95) از منابع آب سطحی و 90 میلیون مترمکعب (%5) از منابع آب زیرزمینی است. نتایج مدل نشان داد که ناحیه عمرانی فومنات با شاخص معادل 151/0 بهعنوان اولویت اول ازنظر اجرای برنامه اقدامات مکانی انتخاب شد. بر اساس نتایج تحلیل مدل، در پنج سناریوی وزندهی از کل هفت سناریوی موجود، ناحیه عمرانی فومنات در رتبه اول ازنظر اجرای برنامه اقدامات مدیریت عرضه و تقاضا قرار گرفت. بنابراین میتوان عنوان کرد با توجه به اینکه یکی از اصول اولیه مدیریت، اطلاع از اولویتهای مدیریتی است، این الگو و نتایج حاصل از آن میتواند راهکار مناسبی جهت اعمال مدیریت پایدار منابع و مصارف آب در سامانههای منابع آب بزرگمقیاس باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنامهریزی راهبردی؛ برنامه اقدام؛ مدیریت عرضه و تقاضا؛ تصمیمگیری چندمعیاره؛ شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,083 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 751 |
||