موازنۀ قواعد شکلی و ماهوی در پرتو رابطۀ مصونیت و مسئولیت در رویۀ دیوان بینالمللی دادگستری | ||
| فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران | ||
| دوره 53، شماره 3 - شماره پیاپی 35، پاییز 1402، صفحه 1491-1512 اصل مقاله (711.75 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jplsq.2021.326562.2819 | ||
| نویسندگان | ||
| مهشید آجلی لاهیجی* 1؛ مجید زحمتکش2؛ سید علی حسینی آزاد3 | ||
| 1دانشآموختۀ دورۀ دکتری حقوق بینالملل از دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشآموختۀ دکتری حقوق بینالملل و قاضی دادگستری | ||
| 3دانشآموختۀ دورۀ دکتری حقوق بینالملل از دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مصونیت دولت در حقوق بینالملل با اینکه از پایههای عرفی دیرین و مستحکمی برخوردار است، اما ماهیت و طبیعت این قواعد دقیقاً مشخص نیست. میان حقوقدانان از این حیث که آیا قواعد در خصوص مصونیت دارای خصیصۀ شکلی است یا ماهوی، اختلافات فراوانی به چشم میخورد. دیوان بینالمللی دادگستری در دو مورد این فرصت را پیدا کرده است که در خصوص طبیعت قواعد راجع به مصونیت و تعارض احتمالی آنها با قواعد ماهوی اظهارنظر کند. اولین بار، در قضیۀ قرار بازداشت یرودیا در دعوای میان کنگو علیه بلژیک در سال 2002 و بار دیگر، در قضیۀ مصونیتهای صلاحیتی دعوای میان آلمان علیه ایتالیا در سال 2012. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که آیا تفکیک میان قواعد شکلی مصونیت و قواعد ماهوی آمره بهترتیبی که دیوان در آرای مزبور اعلام کرده است، مبنای حقوقی دارد یا اقدام دیوان را میتوان به لحاظ حقوقی به چالش کشید. بهطور کلی رویکرد دیوان در استفاده از این تفکیک، میتواند نتایج ناگواری چون نزول شأن قاعدۀ آمره و بیکیفرمانی مرتکبان و شدیدترین جنایات بینالمللی را در پی داشته باشد. ازاینرو دیوان باید در بهکارگیری چنین استدلالی محتاطتر عمل میکرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حقوق بینالملل؛ دیوان بینالمللی دادگستری؛ قواعد شکلی و ماهوی؛ مسئولیت بینالمللی؛ مصونیت. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 657 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 833 |
||