استفاده از رویکرد تحلیل شبکة اجتماعی در مدیریت تعارضات انسان و گوشتخواران بزرگجثه در پارک ملی گلستان (با تأکید بر شبکة اطلاعرسانی) | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 76، ویژه نامه مناطق تحت حفاظت، زمستان 1402، صفحه 29-43 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2023.362323.2578 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا ابراهیمی منفرد1؛ سید حامد میرکریمی* 1؛ حنانه محمدی کنگرانی2؛ محمود صوفی3 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی محیطزیست، دانشکدة شیلات و محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران. | ||
| 2گروه جنگلداری، دانشکدة علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران. | ||
| 3گروه زیستشناسی حفاظت، دانشگاه جورج-آگوست گوتینگن، آلمان. | ||
| چکیده | ||
| تعارضات انسان و حیات وحش بهویژه گوشتخواران بزرگ جثه، یکی از چالش های اصلی حفاظت از تنوع زیستی در مناطق مختلف جهان محسوب می شود. مطالعات متعددی نشان داده اند، عوامل اقتصادی-اجتماعی نقش مهمی در تعارضات انسان و گوشتخواران دارد؛ اما از سازوکار تبادل اطلاعات در مسئلة تعارضات انسان و گوشتخواران، بین ذینفعان مختلف، اطلاعات کمی در دسترس است. بنابراین در این پژوهش با استفاده از رویکرد تحلیل شبکة اجتماعی، نقش شبکة اطلاع رسانی بین جوامع محلی روستاهای حاشیة پارک ملی گلستان در ارتباط با تعارضات انسان و گوشتخواران بزرگجثه مورد بررسی قرار گرفت. دادههای این پژوهش، با استفاده از روش پرسشنامه ساختارمند و مصاحبة رودررو با ۲۹۲ نفر از جوامع محلی، در طول ۷ ماه کار میدانی از اردیبهشت تا آبان 1401 جمع آوری شدند و با استفاده از نرمافزارهای UCINET6.528 و Netdraw مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. از ماتریس تک وجهی و دووجهی برای ترسیم شبکهها استفاده شد و از شاخصهای خرد شبکه (مرکزیت بینابینی، مرکزیت درجه و MDS) برای تفسیر شبکهها استفاده گردید. نتایج نشان داد، تنها ۵۷٪ از افراد برای کسب اطلاعات در مورد گوشتخواران بزرگجثه و تعارض با آنها در منطقه، در ارتباط با دیگر ذینفعان هستند و ۴۳٪، اقدامی برای کسب اطلاع در این رابطه نداشته اند. نتایج حاصل از تحلیل گراف های شبکه، نشان از مرکزیت قابل توجه محیط بان و خانواده در شبکة اطلاع رسانی دارد، در حالیکه، دو گروه شورای روستا و دهیار در شبکة اطلاعرسانی، مرکزیت ندارند. همچنین، نتایج حاکی از عدم ارتباط زنان، جهت کسب اطلاع با محیط بان، شورای روستا و دهیار است. یافته های پژوهش نشان داد، لزوم بررسی شبکه های اجتماعی از جمله شبکة اطلاع رسانی در مدیریت تعارضات، ضروری است و میتوان از توانایی های این رویکرد در جهت پیشبرد و بهبود اقدامات مدیریتی کاهش تعارضات در مناطق تحت حفاظت بهره برد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پارک ملی گلستان؛ تحلیل شبکة اجتماعی؛ تعارض انسان و گوشتخوران بزرگ جثه؛ مناطق تحت حفاظت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,529 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 588 |
||