ارزیابی تابع تولید عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ در شرایط کمآبیاری و سطوح مختلف شوری | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 54، شماره 9، آذر 1402، صفحه 1319-1336 اصل مقاله (2.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2023.362564.669539 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی مکاری* 1؛ جواد علائی2؛ امیرحسین قادری3 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی آب، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران | ||
| 2دانشجوی دکترا آبیاری و زهکشی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 3گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بهمنظور مدیریت مصرف آبهای شور در اراضی تحت آبیاری و همچنین مقابله با بحران کمیابی منابع آبی در مناطق خشک و نیمهخشک، دست یافتن به توابع تولید بهینه آب-شوری-عملکرد محصولات زراعی، راه حل منطقی به نظر میرسد. در همین راستا پژوهشی گلخانهای با سه تیمار آبیاری 100، 75 و 50 درصد نیاز آبی و چهار سطح شوری 7/0، 4، 8 و 12 دسیزیمنس بر متر بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان کاشمر به انجام رسید. هدف از انجام پژوهش تعیین بهترین تابع تولید آب-شوری-عملکرد گیاه گلرنگ بود. توابع تولید استفاده شده در این پژوهش خطی، درجه دوم، کاب داگلاس و متعالی بودند. جهت ارزیابی دقت و کارآمدی این توابع در پیشبینی عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ، از پارامترهای آماری میانگین مطلق خطا (MAE)، ریشه میانگین مربعات خطای نرمال (NRMSE)، ضریب تبیین (R2)، کارایی مدلسازی (EF) و شاخص توافق (d) استفاده گردید. همچنین حد آستانۀ تحمل به شوری گیاه با استفاده از مدل خطی ماس-هافمن تعیین گردید. نتایج نشان داد در بین توابع استفاده شده، تابع درجه دوم با کمترین NRMSE و بیشترین R2 بهترین کارایی را در پیشبینی عملکرد دانه و اجزای آن در شرایط توأم شوری و تنش خشکی داشت. مطابق با مدل خطی ماس-هافمن، کاهش عملکرد نسبی دانه به میزان 10 درصد در شوری 75/3 دسیزیمنس بر متر و کاهش 25 و 50 درصدی عملکرد دانه بهترتیب در شوری 75/6 و 75/11 دسیزیمنس بر متر اتفاق افتاد. با توجه به یافتههای این پژوهش میتوان تابع درجه دوم را بهعنوان بهترین تابع تولید آب-شوری-عملکرد گلرنگ در شرایط کاشت گلدانی توصیه نمود. البته با توجه به وابستگی توابع تولید به نوع خاک، شرایط آب و هوایی و اقلیمی منطقه و روشهای مدیریت آب در مزرعه، مطالعات جامعتری در خصوص معرفی بهترین تابع تولید آب-شوری-عملکرد گلرنگ در شرایط مزرعه احساس میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آستانه تحمل به شوری؛ تابع درجه دوم؛ تنش همزمان؛ مدیریت آبیاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 738 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 602 |
||