بازتاب و کاربرد مضامین شعری در منابع تاریخ دوره صفویه | ||
| پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی | ||
| دوره 56، شماره 1، شهریور 1402، صفحه 81-101 اصل مقاله (495.82 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhic.2024.367434.654444 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالله متولی1؛ زهرا رجبی2؛ محمد حسن بیگی* 1 | ||
| 1گروه تاریخ دانشگاه اراک | ||
| 2گروه ادبیات دانشگاه اراک | ||
| چکیده | ||
| حکومت صفویه در تاریخ ایران بعد از اسلام بهسبب ایجاد وحدت سیاسی در قلمرو جغرافیایی ایران و تکیه بر مذهب شیعه از نظر سیاسی و مذهبی جایگاه ویژهای دارد. این دو شاخص از نتایج برخورد شاهان صفوی با عناصر نافرمان داخلی و دشمنان ناهمگون خارجی بود. منابع تاریخی عصر صفوی، بازتابدهندۀ این برخوردها و جنگهاست؛ اما از آنجا که رویدادهای کوچک و بزرگ آن از صافی شخصیت مورخانی عبور کرده که ذهنی تاریخی و قلبی ادبی داشتهاند، بیشتر این منابع آیینهای نیستند که واقعیت را همانگونه که هست، منعکس کرده باشند. بهسخنی دیگر، بهسبب اینکه «چه گفتن» و «چگونه گفتن» برای بیشتر مورخان این عصر بهیک میزان اهمیت داشته است؛ حاصل این فرایند، تولید متونی است که بهلحاظ محتوا، تاریخی و از حیث شکل یا فرم ادبی هستند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی و تحلیل دادههای بخشی از منابع این دوره، درصدد پاسخگوئی به این پرسش است که چگونه تاریخ و شعر در تلفیق با یکدیگر انتقالدهندة روایتهای تاریخی شدهاند؟ نتایج پژوهش نشان داده است که کاربرد وسیع شعر در متون تاریخی این دوره بهدلایلی چون جذابیت و اثرگذاری بیشتر، پیروی از میراث سنت تاریخنویسی عصر مغول و پیش از آن، بهویژه بهشیوة تحصیل مورخان این دوره برمیگردد که نخست با سنتهای ادبی آشنا شده و سپس به تألیف منابع تاریخی روی آوردهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ازبک؛ صفویه؛ عثمانی؛ متون تاریخی؛ نثر؛ نظم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 705 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 571 |
||