بررسی کارایی نمایههای خشکسالی هواشناسی در ارزیابی خشکسالی استان فارس | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| دوره 10، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 575-593 اصل مقاله (1.58 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2024.360578.1737 | ||
| نویسندگان | ||
| هما رزمخواه* 1؛ روح ا... روستایی2؛ علی محمد آخوندعلی3 | ||
| 1استادیار گروه مهندسی آب، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران | ||
| 2دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران | ||
| 3استاد گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکدۀ مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| خشکسالی بلایی طبیعی و قابل تکرار است که کلیۀ اقلیمها را تحت تأثیر قرار میدهد. در ایران نیز خشکسالی بارها اتفاق افتاده و باعث کمبود آب در بخشهای مختلف مصرف میشود. استان فارس در جنوب غربی ایران واقع است. با توجه به وجود مراکز جمعیت شهری و روستایی، صنعتی و اراضی کشاورزی بسیار در این استان، بررسی خشکسالی در این منطقه امری ضروری به نظر میرسد. در این تحقیق شاخصهای خشکسالی هواشناسی عدد Z یا Score-Z، درصد نرمال بارندگی PNPI، دهکهای بارندگی DPI، ناهنجاری بارش RAI و SPI ارزیابی و مقایسه شد. تحلیل آماری بارش ایستگاههای مورد مطالعه بیانگر ثبات بارندگی در مناطقی همچون سد درودزن و بیثباتی بارش در مناطقی همچون لار و لامرد و آباده است. وضعیت بارش در استان فارس، بهجز ایستگاههای شیراز، زرقان و سد درودزن، بسیار نامنظم و با تغییرپذیری بسیار همراه بوده، که نشاندهندۀ نوسان مقدار بارش در اقلیم خشک غالب استان است. به منظور انتخاب مناسبترین نمایه از کمینۀ بارندگی طی دورۀ آماری و همبستگی بین نمایهها استفاده شد. در ایستگاههای مورد بررسی به طور متوسط زوج شاخصهای PNPI-Z ,PNPI-SPI SPI-RAI, SPI-Z RAI-Z ,PNPI-RAI از همبستگی بالایی برخوردارند. دیگر زوج شاخصهای DPI-SPI , DPI-RAI ,DPI-Z ,DPI-PNPI همبستگی ضعیفی دارند. دورههای 1 و 12 ماهه به طور متوسط بالاترین ضرایب همبستگی شاخصها را نشان دادند. از میان نمایههای ارزیابیشده، نمایههایی مانند PNPI ,SPI ,Z به عنوان بهترین نمایهها برای پیشبینی خشکسالی در شرایط اقلیمی در استان فارس معرفی میشوند، زیرا از لحاظ توصیف وضعیت خشکسالی به خلاف RAI و DPI بهتر از دیگر نمایهها در شرایط وقوع کمینۀ بارش خشکسالیها را پیشبینی کردند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاخص خشکسالی استاندارد بارش SPI؛ عدد Z یا Score-Z؛ درصد نرمال بارندگی؛ دهکهای بارندگی DPI؛ ناهنجاری بارش .RAI | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 727 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 587 |
||