| This study explores illustrated manuscripts from the Safavid and Mughal periods, focusing on Jami’s Haft Awrang to analyze artistic, cultural, and literary exchange. Using Gérard Genette’s transtextuality framework, it examines how representation, adaptation, and absorption occur through imitation, transformation, and reinterpretation. The exact visual comparison reveals both continuity and divergence, highlighting explicit and implicit intertextual relationships. Ultimately, the research uncovers how Persianate aesthetics shaped a shared yet distinct visual language across Islamic artistic traditions. The Safavid period in Iran and the Mughal period in India represent two of the most culturally and artistically significant eras in Islamic history with rich heritages. Notable for their political power and rich cultural output, both dynasties shared a Persianate heritage that fostered deep artistic and literary interconnections. A key manifestation of these interactions is evident in manuscript illustration, where Mughal artists drew inspiration from Safavid aesthetic and Iranian literary sources. This study focuses on the depiction of the episode The Entry of Zuleikha and Aziz into Egypt and Their Reception in Jami’s Haft Awrang, as portrayed in two illustrated manuscripts: one from the Safavid period (housed in the Freer Gallery) and one from the Mughal period (held in the Walters Art Museum). The main objective is to analyze the transtextual, intertextual, and hypertextual relationships between these paintings using Gérard Genette’s transtextuality framework. Specifically, the study examines modes of representation, types of adaptation and absorption, and the shared or divergent visual elements between the two. Employing a qualitative, comparative, and descriptive-analytical method, the research draws upon library sources and visual analysis of digitized versions of the artworks. The central research question is: How are representation, adaptation, and absorption articulated in the two versions, and what common and distinct elements emerge between them through the lens of Genette’s transtextual theory? Findings indicate that intertextual relations between the two works appear in explicit, implicit, and latent forms. Adaptation and absorption occur primarily in two modes: imitation and transformation. The transformations involve reductions, augmentations, and substitutions, aligning with the concept of ‘transposition’ in both narrative structure and visual design. The Safavid painting, marked by intricate detailing and vivid coloration, reflects the ornate style of Iranian miniature art, while the Mughal version integrates spatial organization and decorative motifs aligned with Indian aesthetic preferences. These visual distinctions reflect a cultural synthesis born of Iran–India artistic dialogue. Moreover, the artworks exhibit intertemporal connections, with the Mughal painting building upon and reinterpreting the Safavid model. While it preserves aspects of Safavid style, it also introduces distinct cultural elements, exemplifying both continuity and transformation. The representation in both versions maintains textual fidelity while expressing unique visual creativity, ultimately demonstrating a shared visual language marked by divergent cultural inflections. In conclusion, the comparative analysis reveals how manuscript illustration during the Safavid and Mughal periods facilitated intertextual, intercultural, and intertemporal exchanges. Through the lens of Genette’s transtextuality, this study uncovers valuable insights into the mechanisms of artistic and cultural transmission across Islamic societies, offering a fertile framework for future comparative research in art and literature. |
- Azar, E. (2016). An analysis of Gérard Genette’s theories of intertextuality [Tahliyi bar nazariyeye beynamatniyat Genette]. Researches InLiterary Criticism and Stylistics, 7(3), 11–31. https://sanad.iau.ir/Journal/lit/Article/1020623 (In Persian)
- - Azhand, Y. (2013). Iranian painting: A study on the history of painting and miniature In Iran [Negargari Irani: Pazhoheshi dar tarikh-e naqashi va negargari-ye Iran]. Samt. (In Persian)
- - Azhand, Y. (2005). The Tabriz and “Qazvin–Mashhad” schools of miniature painting [Maktab-e negargari-ye Tabriz va “Qazvin–Mashhad]. Academy of Arts. (In Persian)
- - Aziminajad, M., Khajeh Ahmad Atari, A., Najarpour Jabari, S., & Taghavinajad, B. (2017). Structural analysis of Jami’s Haft-Awrang miniatures Inthe artistic career of Sultan Ebrahim Mirza [Tahlil-e sakhtari-ye negareh-haye Haft-Awrang-e Jami dar karistan-e honari-ye Sultan Ebrahim Mirza]. Islamic Art Studies, 13(27), 101–128. https://doi. 20.1001.1.1735708.1396.13.27.1.1 (In Persian)
- - Allen, G. (2006). Intertextuality (P. Yazdanjoo, Trans.). Markaz. (Original work published 2000) (In Persian)
- - Bardbar, R. (2015). Rediscovery of Iranian elements Inthe court rituals of Akbar and Jahangir Gurkani [master’s Thesis ,Al-zahra University]. Tehran. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/49e4d7d2ad61d9464599e25633a59ae1 (In Persian)
- - Beach, M.C. (1978). The Grand Mogul Imperial Painting in India 1600-1660. Sterling and Francine Clark Art Institute, Massachusetts.
- - Binyon, L., Wilkinson, J. V. S., & Gray, B. (1988). The history of Persian painting (M. Iranmanesh, Trans.). Amir Kabir. (Original work published 1923) (In Persian)
- - Brown, Percy. (1924). Indian painting under the Mughals A. D. 1550 to A. D. 1750. Hacker Art Books.
- - Canby, S. (2012). Persian painting (M. Hosseini, Trans.). University of Art. (Original work published 1993) (In Persian) - Craven, R. C. (2009). A concise history of Indian art (F. Sajoudi & K. Sajoudi, Trans.). Academy of Arts. (Original work published 1976) (In Persian)
- - Genette, G. (1997). Palimpsests: Literature in the Second Degree. (Channa Newman and Claude Doubinsky, Trans). University of Nebraska Press. - Genette, G. (1982). Palimpsests: literature in the Second Degree.
- - Hafez-Nia, M. R. (2018). An introduction to research methodology Inhumanities [Moqaddame-i bar ravesh-e tahqiqat dar olum-e ensani]. Samt. (In Persian)
- - Hendu Shah Estarabadi, M. Q. (2008). Tarikh-e Ferishta (Vol. 1, M. R. Nasiri, Ed.). Anjoman-e Asar va Mofakher-e Farhangi. (In Persian)
- - Jahanyar, A., & Ghazi-Zadeh, Kh. (2017). Introducing and analyzing motifs of buildings Inthe illustrations of “Yusuf and Zuleikha” from Jami’s Haft-Awrang, Mashhad school [Mo’arrefi va tahlil-e noqush-e abniye dar negareh-haye “Yusuf va Zoleikha” az Haft-Awrang-e Jami maktab-e Mashhad]. Negareh, 12(44), 59–69. https://doi. 10.22070/negareh.2017.661 (In Persian)
- - Jami, A. b. A. (2003). Masnavi Haft-Awrang (M. Modarres Gilani, Ed.). Tehran: Mahtab. (In Persian)
- - Kousha, K. (2004). Migration of Iranian artists to India Inthe Safavid period [Mohajerat-e honarmandan-e Irani be Hend dar doran-e Safavi]. Ayeneh-ye Mirath, 7(26), 32–57. https://ensani.ir/fa/article/263277/ (In Persian)
- - Losty, J.P. (2019). Rajput paintings from the Ludwig Habighorst collection. Francesca Galloway. https://www.academia.edu/38398076/Rajput_Paintings_fromthe_Ludwig_Habighorst_Collection - Losty, Jeremiah P. (2011). Indian Painting from 1730-1825 in Beach. M.C, Fischer, E., and Goswamy, B.N., Masters of Indian Painting, Artibus Asiae, 579-594 - Losty, J.P. (1982). The Art of the Book in India. The British Library Publishing Division. - Mayeli Borjolui, N., & Mohammadi Ardakani, J. A. (2019). Intertextual analysis of text and illustration InAkbar Shah’s Diwan Jibi manuscript (966 A.H.) [Tahlil-e beynamatni-ye matn va negareh-haye noskhe-ye khatti-ye Divan Jibi Akbar Shah, 966 A.H.]. Negareh, 14(51), 5–21. https://doi.org/10.22070/negareh.2019.3291.1905 (In Persian) - Monshi Qomi, Q. M. A. b. H. (1973). Golestan-e Honar (A. Sohaili-Khansari, Ed.). Bonyad-e Farhang-e Iran. (In Persian)
- - Moqaddam Ashrafi, M. (1988). The harmony of painting and literature In Iran (R. Pakbaz, Trans.). Negah. (Original work published 1988) (In Persian)
- - Seyyed, M. (2010). The Influence of Iranian Paintings and Architecture on Indian Painting and Architecture in the 16th and 17th Centur. [Degree of Doctor of Philosophy, Mysore University]. Karnataka, India https://dn790006.ca.archive.org/0/items/LandRevenueAdministrationUnderTheMughals_201710/The%20influence%20of%20Iranian%20paintings%20and%20architecture%20on%20Indian%20painting%20and%20Architecture.pdf - Nahavandi, A. B. (2002). Ma’ather Rahimi (A. Navaei, Ed.) Anjoman-e Asar va Mofakher-e Farhangi. (In Persian) - Namvar Motlagh, B. (2021). Intertextuality: From structuralism to postmodernism [Beynamatniyat: Az sakhtagaraei ta pasamodernism]. Sokhan. (In Persian)
- - Namvar Motlagh, B. (2015). An introduction to intertextuality: Theories and applications [Daramadi bar beynamatniyat: Nazariye va karbordha]. Sokhan. (In Persian)
- - Namvar Motlagh, B. (2012). Hypertext typology [Guneh-shenasi-ye bish-matni]. Pazhuheshhaye Adabi, 9(38), 139–152. https://doi. 20.1001.1.17352932.1391.9.38.7.7 (In Persian)
- - Namvar Motlagh, B. (2007). Transtextuality: Studying the relations of one text with other texts [Tramtnit: Motale’e-ye ravabet-e yek matn ba digar matnha]. Pazhuheshnameh-ye Olum-e Ensani, 56, 83–98. https://ensani.ir/fa/article/143022/ (In Persian)
- - Pakbaz, R. (2005). Iranian painting: From ancient to contemporary [Naqashi-ye Iran: Az dirbaz ta emruz]. ZarrInva Samin. (In Persian)
- - Pashazanous, M., & Fadavi, M. (2008). Mutual influences of Iranian and Indian illustration Inthe Safavid era [Ta’sir-e motaghabel-e tasvirsazi-ye Iran va Hend dar asr-e Safavi]. Mah-Honar, 12(126), 46–52. (In Persian)
- - Pugachenkova, G. A., & Khakimov, A. (1993). Art In Central Asia (N. Karim Zandi, Trans.) Ministry of Culture and Islamic Guidance. (Original work published 1993) (In Persian)
- - Rabizadeh, S., Tabatabaei Jebeli, Z., & Piravi Vank, M. (2020). The meaning of Surah Yusuf and its manifestation InIranian paintings: Explicit and implicit signification [Barrasi-ye ma’na dar Sure-ye Yusuf va namoud-e an dar negareh-haye Irani ba roykard-e dalalat-haye sariih va zemni]. Jelve-ye Honar, 12(1), 7–21. https://doi.org/10.22051/jjh.2019.24499.1392 (In Persian)
- - Rajabi, Z., & Pourmand, H. (2019). Analysis of “Yusuf and Zuleikha” miniature by Kamal al-DInBehzad based on Gérard Genette’s transtextuality [Tahlil-e negareh-ye “Yusuf va Zoleikha” asar-e Kamal al-DInBehzad bar asas nazariye-ye tramtnit Genette]. Kimia-ye Honar, 8(32), 77–95. http://kimiahonar.ir/article-1-1689-fa.html (In Persian) - Rogers, M. J. (2003). The Mughal style of Indian painting (J. Hashemzadeh, Trans.). Dolatmand. (Original work published 2006) (In Persian)
- - Rouhani, H. (2015). Visual evidence of Sheikh Mohammad Naqqash’s association with the court of Sultan Ebrahim Mirza [Shavahed-e tasviri az molazemat va ertebat-e Sheikh Mohammad Naqqash ba darbar-e Sultan Ebrahim Mirza]. Bagh-e Nazar, 12(36), 29–38. https://www.bagh-sj.com/article_11989.html (In Persian)
- - Ruyan, S. (2021). Semiotics of intercultural communication between Safavids and Mughals: Evidence from works of Iranian immigrant painters Inthe Mughal court [Neshane-shenasi-ye ertebat-e beynafarhangi-ye Safaviyan va Gurkaniyan ba estenad bar asar-e negargaran-e mohajer-e Irani dar darbar-e Gurkani]. Honarhaye Sena’i Iran, 4(1), 115–128. https://doi.org/10.22052/hsi.2022.243636.0 (In Persian)
- - Schimmel, A. (2007). Inthe realm of the Mongol Khans (F. Najd Samiei, Trans.). Tehran: Amir Kabir. (Original work published 2005) (In Persian)
- - Schimmel, A., & Welch, S. C. (2017). Persian poetry and Indian miniature painting (M. Lal Shateri & N. Jafari Dehkordi, Trans.). Marendiz. (Original work published 2003) (In Persian)
- - Simpson, M. S. (2003). Poetry and Iranian painting: Patronage of art In Iran (A. Barati & F. Kiani, Trans.). Nasim Danesh. (Original work published 1997) (In Persian)
- - Simpson, M.S. (1997). Sultan Ibrahim Mirza's Haft Awrang: a princely manuscript from sixteenth century Iran. with contributions by Massumeh Farhad New Haven: Yale University press, Freer Gallery of Art. - Tran-Gervat, Yen- Mai. (2006). Pour une définition opérationnelle de la parodie littéraire: parcours critique et enjeux d’un corpus spécifique. Cahiers de Narratologie.
- - Welch, A. (2010). Safavid painting and its patrons (R. Rajabi, Trans.). Matn. (Original work published 1974) (In Persian)
- - The Walters Art Musum. (2025, March). https://art.thewalters.org/detail/30265/yusuf-and-zulaykha -
- آذر، اسماعیل (1395). تحلیلی بر نظریههای بینامتنیت ژنتی. پژوهشهای نقد ادبی و سبکشناسی، 7 (3)، 11- 31. https://sanad.iau.ir/Journal/lit/Article/1020623
- - آژند، یعقوب (1392). نگارگری ایرانی (پژوهشی در تاریخ نقاشی و نگارگری ایران). انتشارات سمت.
- - آژند، یعقوب (1384). مکتب نگارگری تبریز و «قزوین-مشهد». انتشارات فرهنگستان هنر.
- - آلن، گراهام (1385). بینامتنیت (پیام یزدانجو، مترجم). انتشارات مرکز. (چاپ اثر اصلی 2000)
- - بردبار، رحما (1394). بازشناسی عناصر ایرانی در آیین دربار اکبر و جهانگیر گورکانی ]پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.[تهران. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/49e4d7d2ad61d9464599e25633a59ae1
- - بینیون، لورنس؛ ویلکینسون، ج.و.س و گری، بازیل (1367). سیر تاریخی نقاشی ایران (محمد ایرانمنش، مترجم). انتشارات امیرکبیر. (چاپ اثر اصلی 1923) -
- پاشازانوس، محرمعلی؛ فدوی، محمد (1387). تأثیر متقابل تصویرسازی ایران و هند در عصر صفویه. ماه هنر، 12(126). 46- 52. https://ensani.ir/fa/article/96457
- - پاکباز، رویین (1384). نقاشی ایران: از دیرباز تا امروز. انتشارات زرین و سیمین. - پوگاچنکووا، گالینا آناتولینا؛ خاکیموف، اکبر (1372). هنر در آسیای مرکزی (ناهید کریم زندی، مترجم). انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. (چاپ اثر اصلی 1993)
- - جامی، عبدالرحمن بن احمد (1382). مثنوی هفتاورنگ. (مرتضی مدرس گیلانی، مصحح). انتشارات مهتاب.
- - جهانیار، آذر؛ قاضیزاده، خشایار (1396). معرفی و تحلیل نقوش ابنیه در نگارههای منظومه یوسف و زلیخا از نسخه هفتاورنگ جامی مکتب مشهد. نگره، 12(44)، 59- 69. https://doi. 10.22070/negareh.2017.661
- - حافظنیا، محمدرضا (1397). مقدمهای بر روش تحقیق در علوم انسانی. انتشارات سمت.
- - راجرز، ام. جی (1382). عصر نگارگری: سبک مغول هند (جمیله هاشمزاده، مترجم) انتشارات دولتمند. (چاپ اثر اصلی 2006)
- - ربیع زاده، سمیرا؛ طباطبایی جبلی، زهره و پیراوی ونک، مرضیه (1399). بررسی معنا در سوره یوسف و نمود آن در نگارههای ایرانی با رویکرد دلالتهای صریح و ضمنی. جلوه هنر، 12(1)، 7– 21. - https://doi.org/10.22051/jjh.2019.24499.1392
- - رجبی، زینب؛ پورمند، حسنعلی (1398). تحلیل نگاره یوسف و زلیخا اثر کمالالدین بهزاد براساس نظریه ترامتنیت ژرار ژنت. کیمیای هنر، 8(32)، 77-95. http://kimiahonar.ir/article-1-1689-fa.html
- - روحانی، حمیدرضا (1394). شواهد تصویری از ملازمت و ارتباط شیخ محمد نقاش با دربار سلطان ابراهیممیرزا. باغ نظر، 12(36)، 29- 38. https://www.bagh-sj.com/article_11989.html
- - رویان، سمیرا (1400). نشانهشناسی ارتباطات بینافرهنگی صفویان و گورکانیان با استناد بر آثار نگارگران مهاجر ایرانی در دربار گورکانی. هنرهای صناعی ایران، 4(1)، 115-128. https://doi. 10.22052/hsi.2022.243636.0
- - سیمپسون، ماریانا-شریو (1382). شعر و نقاشی ایرانی، حمایت از هنر در ایران (عبدالعلی براتی و فرزاد کیانی، مترجم). انتشارات نسیم دانش. (چاپ اثر اصلی 1997)
- - شیمل، آنماری (1386). در قلمروی خانان مغول (فرامرز نجد سمیعی، مترجم). انتشارات امیرکبیر. (چاپ اثر اصلی 2005)
- - شیمل، آنماری؛ ولش، کری استوارت (1396). تلفیق نظم فارسی در نگارگری هندی (مصطفی لعل شاطری و ناهید جعفری دهکردی، مترجم). انتشارات مرندیز. (چاپ اثر اصلی 2003)
- - عظیمینژاد، مریم؛ خواجه احمد عطاری، علیرضا؛ نجارپور جباری، صمد و تقوینژاد، بهاره (1396). تحلیل ساختاری نگارههای هفتاورنگ جامی در کارستان هنری سلطان ابراهیممیرزا. مطالعات هنر اسلامی، 13(27)، 101-128. https://doi. 20.1001.1.1735708.1396.13.27.1.1
- - کریون، رویسی (1388). تاریخ مختصر هنر هند (فرزان و کاوه سجودی، مترجم). انتشارات فرهنگستان هنر. (چاپ اثر اصلی 1976) - کنبای، شیلا (1391). نقاشی ایرانی (مهدی حسینی، مترجم). انتشارات دانشگاه هنر. (چاپ اثر اصلی 1993)
- - کوشا، کفایت (1383). مهاجرت هنرمندان ایرانی به هند در دوران صفوی. آینه میراث، 7(26)، 32-57. https://ensani.ir/fa/article/263277/
- - مایلی برجلویی، نیلوفر؛ محمدی اردکانی، جوادعلی (1398). تحلیل بینامتنی متن و نگارههای نسخه خطی 966 ه.ق دیوان جیبی اکبرشاه. نگره، 14(51)، 5- 21. https://doi. 20.1001.1.1735708.1396.13.27.1.1
- - مقدم اشرفی، مختاروونا (1367). همگامی نقاشی با ادبیات در ایران (رویین پاکباز، مترجم) انتشارات نگاه. (چاپ اثر اصلی 1988) - منشی قمی، قاضی میر احمدبنحسین (1352). گلستان هنر. احمد سهیلیخوانساری. انتشارات: بنیاد فرهنگ ایران. - نامورمطلق، بهمن (1400). بینامتنیت: از ساختاگرایی تا پسامدرنیسم. انتشارات سخن.
- - نامورمطلق، بهمن (1394). درآمدی بر بینامتنیت: نظریه و کاربردها. انتشارات سخن.
- - نامورمطلق، بهمن (1391). گونهشناسی بیشمتنی. پژوهشهای ادبی، 9(38)، 139- 152. https://doi. 20.1001.1.17352932.1391.9.38.7.7
- - نامورمطلق، بهمن (1386). ترامتنیت، مطالعه روابط یک متن یا دیگر متنها. پژوهشنامه علوم انسانی، (56)، 83- 98. https://ensani.ir/fa/article/143022/
- - نهاوندی، عبدالباقی (1381). مآثررحیمی. (عبدالحسین نوایی). انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
- - ولش، آنتونی (1389). نگارگری و حامیان صفوی (روحالله رجبی، مترجم). انتشارات متن. (چاپ اثر اصلی 1974)
- - هندوشاه استرآبادی، محمّدقاسم (1387). تاریخ فرشته. ج 1 (محمدرضا نصیری، مصحح). انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
|
