تحلیل تغییرات مکانی و زمانی تبخیر و تعرق واقعی با استفاده از مدل SEBAL (مطالعه موردی: حوزه آبخیز سد خسویه) | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| دوره 11، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 527-542 اصل مقاله (1.94 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2025.387267.1858 | ||
| نویسندگان | ||
| اسماعیل سهیلی* 1؛ زهرا محمدی2؛ یعقوب نیازی3؛ فرید فروغی4 | ||
| 1استادیار بخش مرتع وآبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، داراب، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد اکوهیدرولوژی، بخش مرتع وآبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، داراب، ایران | ||
| 3دانشآموخته دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| 4استادیار،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، ایران، | ||
| چکیده | ||
| موضوع: تبخیر و تعرق واقعی یکی از اجزای کلیدی چرخۀ هیدرولوژیکی است که نقش بسزایی در مدیریت منابع آب و تعیین بیلان آبی ایفا میکند. مدل SEBAL با بهرهگیری از دادههای حرارتی و مرئی ماهوارهای، امکان تخمین مستقیم و غیرمستقیم تبخیر و تعرق را فراهم میکند و نتایج آن بهویژه در مناطق وسیع و دور از دسترس، از دقت بالایی برخوردار است. هدف: در این پژوهش بهمنظور برآورد تبخیر و تعرق واقعی در حوزۀ آبخیز خسویه از مدل SEBAL برای بررسی روند زمانی تغییرات تبخیر و تعرق استفاده شد. روش تحقیق: برای تحلیل تغییرات زمانی تبخیر و تعرق واقعی در حوزۀ آبخیز سد خسویه، از مدل SEBAL و تصاویر ماهوارهای لندست 7 و 8 استفاده شده است. یافتهها: نتایج مقایسۀ تبخیر و تعرق واقعی حاصل از مدل SEBAL با تبخیر و تعرق پتانسیل محاسبهشده از مدل Penman-Monteith در سالهای 2001 و 2021 نشاندهندۀ رابطهای مثبت و معنادار میان این دو متغیر بوده است. ضریب همبستگی پیرسون (r)، ضریب تعیین (R²) و شاخص ویلموت (d) در سال 2021 بهترتیب برابر با 0/93، 0/86 و 0/92 بوده است که نشاندهندۀ همبستگی بسیار قوی میان تبخیر و تعرق واقعی و پتانسیل است. درمقابل، در سال 2001 این مقدار بهترتیب برابر با 0/81، 0/65 و 0/61 بوده که نشان میدهد دقت مدل SEBAL در سال 2021 نسبت به سال 2001 بهطور قابل توجهی بهبود یافته است. نتیجهگیری: نتایج حاکی از توانایی مناسب این الگوریتم در برآورد تبخیر تعرق دارد و نیز نشان میدهد میزان این پارامتر روند افزایشی داشته و این مقدار بهطور متوسط حدود 16/5 درصد است. نتایج بهدستآمده میتواند بهعنوان مبنای تصمیمگیریهای مدیریتی درزمینۀ بهینهسازی استفاده از منابع آب و مقابله با چالشهای ناشی از تغییرات اقلیمی در مناطق خشک و نیمهخشک کشور قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تبخیر و تعرق واقعی؛ مدل SEBAL؛ سنجش از دور؛ مدیریت منابع آب؛ حوزه آبخیز سد خسویه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 598 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 426 |
||