پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,158 |
| تعداد مقالات | 76,957 |
| تعداد مشاهده مقاله | 155,167,763 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 117,063,057 |
فرامتنهای تاریخی نمایشنامههای گزارش خواب، فعل و فرشته تاریخ نوشته محمد رضاییراد بر اساس نظریه ترامتنیت ژرار ژنت | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی | ||
| مقاله 6، دوره 31، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 71-80 اصل مقاله (292.44 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfadram.2025.387175.615986 | ||
| نویسندگان | ||
| مهرداد رایانی مخصوص* 1؛ علی طالقانی2 | ||
| 1استادیار گروه نمایش دانشکده هنر دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. تهران، ایران. | ||
| 2کارشناس ارشد ادبیات نمایشی، گروه نمایش، دانشکده هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش خوانشی فرامتنی از سه نمایشنامه گزارش خواب، فعل و فرشته تاریخ اثر محمد رضاییراد، با رویکرد تاریخی و بر اساس نظریه ترامتنیت «ژرار ژنت» ارائه میدهد. رضاییراد با بهرهگیری از ظرفیتهای ترامتنی، تاریخ را نه بهعنوان بازنمایی گذشته بلکه بهمثابه ابزاری برای نقد اکنون و احیای سوژه انقلابی به کار میگیرد. این پژوهش از منظر ماهیت، تحلیلی-تطبیقی است. روش تحقیق بر مبنای تحلیل کیفی و با استفاده از رویکرد ترامتنی ژرار ژنت انجام شده است. دادهها از طریق مطالعه دقیق متون نمایشی و منابع کتابخانهای (آثار رضاییراد و متون بنیامین) جمعآوری شدهاند. این مقاله نشان داد رضاییراد در آثار خود بهویژه در سه نمایشنامه گزارش خواب، فعل و فرشته تاریخ به طرح مسائل تاریخی و فلسفی میپردازد که نشاندهنده تأثیرپذیری او از مکتب مارکسیسم و اندیشههای والتر بنیامین است. فرامتنهای موردنظر در 5 قالب فرمی پیرنگ، شخصیتپردازی، دستور صحنه، مضمون و دیالوگ حضور دارند و عمدتاً تحت تأثیر «پروژه پاساژها»، مقاله «در باب زبان» و «تزهایی درباره مفهوم تاریخ» بنیامین هستند. هدف رضاییراد از بهکارگیری این فرامتنهای تاریخی با انگیزههای مارکسیستی نظیر دعوت مخاطب به زیست انقلابی و آگاهانه، بازخوانی تاریخی با جانبداری از ستمدیدگان، نقد دیدگاه پیشرفتگرا به تاریخ و تحقق نظریه «زیباییشناسی شکست» همراه است. رضاییراد با تلفیق تاریخ، فلسفه و فرمهای نمایشی توانسته است مفاهیمی مانند پراکسیس، آگاهی تاریخی، نقد پیشرفتگرایی و زیباییشناسی شکست را بهصورت نمایشی در آثارش بازتاب دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ترامتنیت؛ ژرار ژنت؛ فرامتن؛ محمد رضاییراد؛ والتر بنیامین | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Historical Metatexts of Mohammed Rezaei-Rad’ Plays Verb, Dream Report and Angel of History, Using the theory of Gérard Genet | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mehrdad Rayani Makhsoos1؛ Ali Taleghani2 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Theatre, Faculty of Arts, Islamic Azad University, Central Tehran Branch. Tehran Iran. | ||
| 2Master of Dramatic Literature, Department of Theatre, Faculty of Arts, Islamic Azad University, Central Tehran Branch. Tehran Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| This research examines the historical metatexts of works of contemporary Iranian playwright Mohammed Rezai-Rad, whose works focus on Marxist philosophy of history and are influenced by the opinions of Walter Benjamin. He seems to be expanding the dramatic aspects of metatexts. In his plays, especially in Verb, Dream Report and Angel of History, Rezai-Rad deals with historical and philosophical issues, that show his deep connections with the school of Marxism and the influence of Benjamin's thoughts. This research uses Gerard Genet's trans-textuality theory to show how Rezai-Rad has created an innovative work by using the references and influences of previous texts. The main focus of this research is to identify and analyze the dramatic aspects of various historical metatexts in Rezai-Rad's plays, in which Marxist concepts such as "liberation" and "praxis" are specifically addressed. The intended metatexts are present in 5 forms of plotting, characterization, stage order, theme and dialogue and are mainly influenced by Benjamin's Project of Passages, On Language and Theses on the Concept of History. Another goal of this research is to discover how to use the desired metatexts as ideas in the form of a presentation form. In addition, the present research shows how Rezai-Rad achieved a new interpretation of history and art by re-creating and changing Marxist and Benjamin theses. This re-creation is considered not only as a way to deepen Marxist ideas, but also as a way to criticize and re-examine the contemporary history of Iran. Based on the data in Rezai-Rad’s written works and related scientific sources, this research confirms the research hypotheses and shows how this playwright has used the Marxist philosophy of history to provide new perspectives on the role of art in society. Furthermore we examine the occurrences and the purpose of historical references in the discussed plays. It is a step towards developing our understanding of Iran's contemporary dramatic literature and their roles in social reflection and criticism. Rezai-Rad’s importance is that he adapted the desired Marxist ideas into a dramatic form and used them in the plays. These formal changes in Marxist ideas during the adaptation have led to the re-creation of history and a new definition of the theory by Rezai-Rad. The result of this historical re-creation by the author is to criticize Iranian society, and Rezai-Rad’s main intention of establishing these metatextual relationships is realized in this way. Each of the borrowed historical ideas has been used for a different purposes, but most of these references have been influenced by Marxism, among the most important of which we can call the audience to do voluntary action, invite the audiences to revolt, criticize the progressive view of history, whilst pointing out the support of the oppressed and the oppression of history. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Mohammed Rezaei-Rad, Gérard Genet, metatext, trans-textuality, Walter Benjamin | ||
| مراجع | ||
|
Benjamin, W. (2014). On Language and History] Darbareye Zaban va Tarikh[ (M. Farhadpour & O. Mehregan, Trans.). Hermes. (Original work published 1957) (in Persian) Benjamin, Walter. (2003). The work of art in the age of its technological reproducibility. In Aesthetics and Politics (O. Mehregan, Trans.; W. Benjamin, Ed.), pp.13-54. Gam-e-No. (Original work published 1935) (in Persian) Farbakhsh, F. (2017). A Study of Narrative Time in the Play Dream Report by Mohammad Rezayi-Rad and Sleep in an Empty Cup by Naghmeh Samini Based on Gérard Genette's Theories ]Barresie zamane revayi dar namayeshnameye Gozareshe khab az Mohammad Rezayi-Rad va Khab dar fenjane khali az Naghme Samini bar asase nazariyate Gerard agaennete[ ]Master’s Thesis,Tehran University of Art [. Tehran. (In Persian) Genette, G. (1997). Palimpsestes: La littérature au second degré. Seuil. Khanmohammadi-Zanooz, H. (2017). The Phenomenology of Performative Action in Drama: A Study of Two Plays by Mohammad Rezayi-Rad; Dream Report and Such a Dance ]Padidarshenasi konesh namayeshi dar namayeshname ba barresi do asare Mohammad Rezayi-Rad; Gozareshe khab va Raghsi chenin[ ]Master’s Thesis,Tehran University of Art [. Tehran. (In Persian) Löwy, M. (2016). FIRE ALARM: Reading Walter Benjamin’s on the Concept of History (Chris Turner,Trans.). Verso. (Original work published 2004) (In French) Mohseninia, N. (2014). Comparative Literature in the contemporary World ]Adabiate tatbighi dar jahane mo`aser [. Elmo danesh. (In Persian) Mokhtabad, S. & Rooein, A. (2015). The Phenomenology of Space in the Play Dream Report by Mohammad Rezayi-Rad, with a Focus on Gaston Bachelard’s Views in The Poetics of Space ]Padidarshenasie makan dar namayeshname Gozareshe khab neveshte Mohammad Rezayi-Rad ba tamarkoz bar araye Gaston Bachelar[. Theater Scientific Quarterly, 2 (63), 10-32. http://noo.rs/XSVKI (in Persian) Namvar Motlagh, B. (2007). Introduction to Intertextuality ]Daramadi bar Beynamatniyat[. Sokhan. (In Persian) Nasiri hamed, R. (2021). Continuity and Non Continuity in the History of the Subaltern History by Emphasis on the views of Walter Benjamin ]Tadavom va gosast dar tarikhe foroodastan ba negahi be ara`e Walter Benjamin[. Tarikhnegari & Tarikhnega`ri Quarterly, 31(27), 287-307. https://doi.org/10.22051/hph.2021.36419.1530 (in Persian) Nazer, E. (2022). Phenomenology of the concept of presence and absence in the play Verb by Mohammad Rezaei Rad ]Padidarshenasie mafhoome hozoor va ghiyab dar namayeshname Fe`el asare Mohammad Rezayi-Rad[. Rahpooye Honarha-ye Namayeshi Quarterly, 2 (3), 12-32. https://doi.org/10.22034/rpa.2022.252364 (in Persian) Nowruzi, Z. & Alibeygi Sarhali, V. (2014). The Impressions of Sa'di from Ferdowsi Based on the Theory of Transtextuality ]Asarpazirie Sa`di az Ferdowsi bar asase nazariye taramatniyat[. Quarterly Journal of Persian Language and Literature Research, 33(12), 111-139. https://www.sid.ir/paper/56179/fa (in Persian) Rezayi, M. (2023). An Analysis of the Dramatic Essence of the Conflict Between Thought and Emotion in Theatrical Distancing: A Case Study of the Play Act, by Mohammad Rezayi-Rad ]Tahlile johare deramatic ta-aroze andishe va ehsas dar faselegozarie teatri, ba motale`e moredie namayeshname fe`e, neveshte Mohammad Rezayi-Rad [ ]Master’s Thesis, Institute of Higher Education in Islamic Art and Thought[ Qom. (In Persian) Rozatian, S. & Gerami, N. (2018). Metatextualities of Salaman and Absal ]Faramatnhaye Salaman va Absal[. Research on Mystical Literature, 12 (1), 25-46. https://doi.org/10.22108/jpll.2018.101678.1025 Saboor, R. (2019). The Position of the Climax in the Structure of Realistic Drama in Selected Works of Mohammad Charmshir and Mohammad Rezayi-Rad, with a Focus on Gustav Freytag's Theory ]Jayegahe noghte owj dar sakhtare derame realisti dar asare montakhabe Mohammade Charmshir va Mohammad Rezayi-Rad[ ]Master’s Thesis, Soore Internationaal University[. Tehran. (In Persian) Soltani, M. (2017). A Comparative Study of the Philosophy of History from the Perspectives of Karl Marx and Oswald Spengler ]Barresie tatbighie falsafe tarikh az didgahe marx va Spengler[ ]Master’s Thesis, University of Tabriz [Tabriz. (In Persian) Wood, A. (2014). Karl Marx ]Karl marx[ (Shahnaz Mosama parast, Trans.). Qoqnus. (Original work published 2004) (In Persian) بنیامین، والتر (1382). اثر هنری در عصر بازتولیدپذیر تکنیکی آن (امید مهرگان، مترجم، 13-54). در والتر بنیامین (به اهتمام)، زیباییشناسی انتقادی. انتشارات گام نو. (چاپ اثر اصلی 1935)
بنیامین، والتر (1398). درباره زبان و تاریخ (مراد فرهادپور و امید مهرگان، مترجم). انتشارات هرمس. (چاپ اثر اصلی 1957)
خانمحمدی زنوز، هادی (1396). پدیدارشناسی کنش نمایشی در نمایشنامه با بررسی دو اثر محمد رضایی راد؛ گزارش خواب، رقصی چنین [پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر تهران]. تهران.
رضایی، مهدی (1402). تحلیل جوهر دراماتیک تعارض اندیشه و احساس در فاصلهگذاری تئاتری، با مطالعه موردی نمایشنامه «فعل»، نوشته محمد رضائی راد [پایاننامه کارشناسی ارشد ، موسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی]. قم.
روضاتیان، سیده مریم، گرامی، نجمه (1397). فرامتنهای سلامان و آبسال. پژوهشهای ادب عرفانی (گوهر گویا)، 12(1)، 25-46. https://doi.org/10.22108/jpll.2018.101678.1025
سلطانی، مرضیه (1396). بررسی تطبیقی فلسفه تاریخ از دیدگاه مارکس و اشپنگلر [پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز]. تبریز. صبور، رضا (1398). جایگاه نقطه اوج در ساختار درام رئالیستی در آثار منتخب محمد چرمشیر و محمد رضایی راد با تمرکز بر دیدگاه گوستاو فریتاگ [پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سوره]. تهران.
فربخش، فرگل (1396). بررسی زمان روایی در نمایشنامهی «گزارش خواب» از محمد رضایی راد و «خواب در فنجان خالی» از نغمه ثمینی بر اساس نظریات ژرار ژنت [پایاننامه کارشناسی ارشد ، دانشگاه هنر تهران]. تهران.
محسنینیا، ناصر (1393). ادبیات تطبیقی در جهان معاصر. نشر علم و دانش.
مختاباد، سید مصطفی، رویین، علی (1394). پدیدارشناسی مکان در نمایشنامه گزارش خواب نوشته محمد رضاییراد با تمرکز بر آرای گاستن باشلار در بوطیقای فضا، فصلنامه تئاتر، 2(63)، 10-32. http://noo.rs/XSVKI
ناظر، عرفان (1401). پدیدارشناسی مفهوم حضوروغیاب در نمایشنامه فعل اثر محمد رضاییراد، فصلنامه رهپویه هنرهای نمایشی، 2(3)، 12-32. https://doi.org/10.22034/rpa.2022.252364
نامور مطلق، بهمن (1386). درآمدی بر بینامتنیت. نشر سخن. نصیری حامد، رضا (1400). تداوم و گسست در تاریخ فرودستان با نگاهی به آراء والتر بنیامین، تاریخنگری و تاریخنگاری، 31 (27)، 287-307. https://doi.org/10.22051/hph.2021.36419.1530
نوروزی، زینب، علیبیگی سرهالی، وحید (1393). اثرپذیری سعدی از فردوسی بر اساس نظریه ترامتنیت، پژوهش زبان و ادبیات فارسی، 33 (12)، 111-139. https://www.sid.ir/paper/56179/fa
وود، آلن (1387). کارل مارکس (شهناز مسمیپرست، مترجم). نشر ققنوس. (چاپ اثر اصلی 2004) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 454 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 154 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب