ارزیابی عددی تخریب سرزمین با درنظرگیری معیار نرخ فرونشست زمین در یازده حوزة آبریز داخلی ایران | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| دوره 16، شماره 2، مهر 1403، صفحه 363-382 اصل مقاله (1.55 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2025.386471.670485 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم نعیمی* 1؛ عادل جلیلی2؛ رضا شهبازی3؛ سمیرا زندی فر1؛ سکینه لطفی نسب اصل1؛ آزاده گوهردوست4 | ||
| 1استادیار پژوهش، بخش تحقیقات بیابان، مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 2استاد پژوهش، بخش تحقیقات گیاهشناسی مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3مدیرکل دفتر مخاطرات زیستمحیطی و مهندسی، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران | ||
| 4محقق، بخش تحقیقات بیابان، مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تخریب سرزمین یک فرایند طبیعی یا فعالیتهای انسان است که بر عملکرد زمین در یک اکوسیستم تأثیر منفی میگذارد. بهرهبرداری بیرویه از آبهای زیرزمینی بهویژه در مناطق یادشده میتواند به فرونشست زمین منجر شود. هدف مطالعة حاضر بررسی میزان تأثیر فرونشست زمین در تخریب سرزمین در یازده حوضة آبریز ایران با استفاده از مدل اصلی IMDPA[1] و مدل توسعهیافته به نام IMDPAS[2] است. بدین منظور ابتدا با استفاده از تصاویر فرونشست زمین برای اولین بار طبقهبندی این معیار صورت گرفت. سپس، لایة اطلاعاتی پارامترهای کمی و کیفی آب زیرزمینی شامل افت سطح آب زیرزمینی، هدایت الکتریکی، و نسبت جذب سدیم طبقهبندی شد و در نهایت با میانگین هندسی و تلفیق نقشة نهایی شدت تخریب سرزمین با استفاده از کلاسهای خطر نهایی تهیه و مقایسه شد. مقایسة نتایج کلاسهای شدت تخریب سرزمین محاسبهشده نشان داد درصد تغییرات کلاسهای شدت تخریب سرزمین با استفاده از مدل توسعهیافته منجر به افزایش 42 درصدی کلاس شدت تخریب سرزمین میشود که 37 درصد آن در کلاس افزایشی متوسط به شدید است. این موضوع حاکی از اهمیت معیار نرخ فرونشست و طبقهبندی آن است. در نهایت، در ارتباط با مدل مورد بررسی، با توجه به عدم وجود مرجع رفرنسدهی برای معیار نرخ فرونشست، پیشنهاد میشود با ادامة پایش طبقهبندی نهایی برای کل ایران تکمیل شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تخریب سرزمین؛ فرونشست زمین؛ مدل IMDPA؛ منابع آب زیرزمینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 437 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 477 |
||