ملاصدرا و مسئله مقامات انسان در قوس نزول | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 9، دوره 22، شماره 2 - شماره پیاپی 43، اسفند 1403، صفحه 191-211 اصل مقاله (849.72 K) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2025.386968.1006868 | ||
| نویسنده | ||
| علی کریمیان صیقلانی* | ||
| دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هرچند دستیابی به نظر قطعی ملاصدرا در حوزه انسانشناسی دشوار است و گاه باید از میان متشابهات گفتاری به محکمات دیدگاه وی دست یافت، اما تردیدی نیست که وی برای انسان چه در قوس نزول و چه در قوس صعود، مقامات و شئون متناظری را قائل شده است. با این تفاوت که قوس نزول آن، جنبة هستی شناختی دارد و قوس صعود آن، جنبة معرفتشناختی. لکن هدف این مقاله تنها کشف دیدگاه قطعی وی در خصوص «مقامات انسان در قوس نزول» است. از این رو در گام نخست تلاش شده است تا ضمن یک بحث مبنایی، توضیحی پیرامون تفاوت «تجلّی» با «تجافی» بیان شده و سپس درک درستی از مراتب تجلّی حضرت حق از منظر ملاصدرا حاصل شود. یافتههای این نوشتار گواه بر این واقعیت است که ملاصدرا با توجه به مبانیای همچون «وحدت وجود»، «بساطت وجود» و «حضور و ظهور المجمل مفصلا»، نه تنها ساحتهای چهارگانهای برای هستی واحد صمدی در قوس نزول قائل شده است، بلکه متناظر با آن، برای نوع انسان (یا انسان کبیر) بهعنوان نمودی از نمودها و تجلّیّات حضرت حق، به چهار شأن «انسان لاهوتی»، «انسان جبروتی»، «انسان ملکوتی» و «انسان ملکی» دستیافته است و نفس جزئی هر شخص و بدن جزئی او را به ترتیب مربوط به دو ساحت «انسان ملکوتی» و «انسان ملکی» انسان کبیر دانسته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ملاصدرا؛ انسان؛ مقامات انسان؛ قوس نزول؛ ساحتهای هستی؛ شئون چهارگانه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 912 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 460 |
||