رویکردی آسیبشناسی به کنایه پژوهی در ادب فارسی | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| مقاله 4، دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 37، بهار 1404، صفحه 83-102 اصل مقاله (1.16 M) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2025.380548.2014 | ||
| نویسنده | ||
| سید محمود رضا غیبی* | ||
| گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی ، مرند، ایران. | ||
| چکیده | ||
| کنایه، بهعنوان یکی از مباحث علم بیان از آغاز تاکنون، همواره بحثانگیز بوده است و هیچگاه در این مورد، تعریف واحدی که جوهره این فن بلاغی/ زبانی را بهدرستی تبیین کند، ارائه نشده است. در کتب و مقالات بلاغی، تعاریف متفاوتی با مثالهای گوناگون آمده است؛ اما همیشه برای آنهایی که به این حوزه پرداختهاند، نقطهضعفی وجود داشته است و کسانی که به تحقیق تازهای دستزدهاند به آن نقطة ضعف اشارهکردهاند. در این پژوهش، سعی شده است با رویکردی آسیب شناسانه، به لغزشگاههای کنایه، تعاریف کنایه و نقاط ضعف آنها، روشهای کنایه پژوهی و موارد غفلت پژوهشگران، پرداخته شود و مواردی از آسیبهای کنایه پژوهی، موردبحث و بررسی قرار گیرد. روش تحقیق در این پژوهش، بهصورت توصیفی و تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش، شامل چندین کتاب بلاغی است که پس از مطالعة دقیق تعاریف و توضیحات و بررسی نمونههای موجود در این منابع، موردبحث و مقایسة تطبیقی قرار گرفتند و مهمترین موارد اشتراک و اختلاف آنها بررسی گردید. تحلیل نمونهها تا حد زیادی اشتراکات و اختلافات آنها را روشن ساخت و مهمترین نتایج این بررسی در بخش نتایج ارائه گردید. پس از بررسی منابع مختلف بلاغی و زبانی و بحث در مورد نمونههای موجود، مهمترین نقاط ضعف در آسیبشناسی کنایه عبارت بودند از عدم توجه به زبان روزمره، عدم توجه به متن، بیتوجهی به مسائل گویشی و اجتماعی و.... در این پژوهش مشخص شد یکی از لغزشگاههای شرح متون ادبی کهن، معانی ترکیبات کنایی است. منتقدان و شارحان، زبان روزمره را دارای استعاره و کنایه و مجاز ندانستهاند و همیشه سعی کردهاند تمام مثالهای بلاغت را از متون ادبی استخراج کنند؛ درحالیکه مردم عوام و کوچه و بازار از این شگرد بیشتر استفاده میکنند. در پایان مقاله نیز پیشنهادهایی نیز در این موارد ارائه شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کنایه؛ علوم بلاغی؛ آرایة ادبی؛ نقد ادبی؛ آسیبشناسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 565 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 254 |
||