پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,156 |
| تعداد مقالات | 76,927 |
| تعداد مشاهده مقاله | 155,042,155 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,991,979 |
رویکردی آسیبشناسی به کنایه پژوهی در ادب فارسی | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| مقاله 4، دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 37، خرداد 1404، صفحه 83-102 اصل مقاله (1.16 M) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2025.380548.2014 | ||
| نویسنده | ||
| سید محمود رضا غیبی* | ||
| گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی ، مرند، ایران. | ||
| چکیده | ||
| کنایه، بهعنوان یکی از مباحث علم بیان از آغاز تاکنون، همواره بحثانگیز بوده است و هیچگاه در این مورد، تعریف واحدی که جوهره این فن بلاغی/ زبانی را بهدرستی تبیین کند، ارائه نشده است. در کتب و مقالات بلاغی، تعاریف متفاوتی با مثالهای گوناگون آمده است؛ اما همیشه برای آنهایی که به این حوزه پرداختهاند، نقطهضعفی وجود داشته است و کسانی که به تحقیق تازهای دستزدهاند به آن نقطة ضعف اشارهکردهاند. در این پژوهش، سعی شده است با رویکردی آسیب شناسانه، به لغزشگاههای کنایه، تعاریف کنایه و نقاط ضعف آنها، روشهای کنایه پژوهی و موارد غفلت پژوهشگران، پرداخته شود و مواردی از آسیبهای کنایه پژوهی، موردبحث و بررسی قرار گیرد. روش تحقیق در این پژوهش، بهصورت توصیفی و تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش، شامل چندین کتاب بلاغی است که پس از مطالعة دقیق تعاریف و توضیحات و بررسی نمونههای موجود در این منابع، موردبحث و مقایسة تطبیقی قرار گرفتند و مهمترین موارد اشتراک و اختلاف آنها بررسی گردید. تحلیل نمونهها تا حد زیادی اشتراکات و اختلافات آنها را روشن ساخت و مهمترین نتایج این بررسی در بخش نتایج ارائه گردید. پس از بررسی منابع مختلف بلاغی و زبانی و بحث در مورد نمونههای موجود، مهمترین نقاط ضعف در آسیبشناسی کنایه عبارت بودند از عدم توجه به زبان روزمره، عدم توجه به متن، بیتوجهی به مسائل گویشی و اجتماعی و.... در این پژوهش مشخص شد یکی از لغزشگاههای شرح متون ادبی کهن، معانی ترکیبات کنایی است. منتقدان و شارحان، زبان روزمره را دارای استعاره و کنایه و مجاز ندانستهاند و همیشه سعی کردهاند تمام مثالهای بلاغت را از متون ادبی استخراج کنند؛ درحالیکه مردم عوام و کوچه و بازار از این شگرد بیشتر استفاده میکنند. در پایان مقاله نیز پیشنهادهایی نیز در این موارد ارائه شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کنایه؛ علوم بلاغی؛ آرایة ادبی؛ نقد ادبی؛ آسیبشناسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Pathological Approach to Irony Studies in Persian Literature | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyyed Mahmoud Reza Gheibi | ||
| Department of Persian language and literature,, Marand Branch, Islamic Azad University, Marand Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Irony as one of the discussions in rhetorical sciences has been disputable since the beginning until now and there has been no single definition which could have explained the essence of this rhetorical/linguistic technique in a correct way. One of the most controversial and frequent literary topics is the topic of irony, one of the subsets of rhetoric. Understanding the meanings of combinations and words in Persian literary texts is in the category of understanding the ironic and secondary meanings of those combinations. In books and articles on rhetoric, different definitions with different examples have appeared. However, for the researchers in this field, there has been an Achilles heel, and those who have started a new research, put their hands on that weak point. The present study tries to have a pathological approach to landslides of irony, the definitions of irony and their weak points, the methods of studies on irony, and the neglected point’s by the researchers. In addition, and the cases on the pathology of irony studies have been discussed. The research method in this study is descriptive and analytical. The statistical population of this research includes several rhetorical books, which were discussed and compared after a detailed study of the definitions and explanations and examples in these sources, and the most important points of commonality and difference between them were examined. After examining different rhetorical and linguistic sources and discussing about the existing samples, it was found that the most important weak points in the pathology of irony included neglecting some issues such as ordinary speech, text, and dialectical and social matters, etc. Critics and commentators have not considered everyday language to have metaphors and allusions and have always tried to extract all examples of rhetoric from literary texts; In the existing rhetorical books, various definitions of irony have been presented, these definitions are to the extent that sometimes they overlap and include, sometimes they are contradictory .Suggestions were offered for these cases. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Figure of speech, Irony, Literary Criticism, Pathology, Rhetorical Sciences | ||
| مراجع | ||
|
منابع
برهان، محمدحسین ین خلف تبریزی (1361). برهان قاطع، به تصحیح محمد معین، تهران: امیرکبیر.
تقوی، نصرالله (1362). هنجار گفتار در فن معانی و بیان و بدیع فارسی، چاپ دوم. فرهنگسرای اصفهان.
تجلیل، جلیل (1367). معانی و بیان، چاپ هشتم، تهران: چاپ مازیار.
ثروت، منصور (1379). فرهنگ کنایات، چاپ سوم. تهران: سخن.
خاقانی، افضل الدین بدیل (1386). دیوان، تصحیح ضیاءالدین سجادی، چاپ سوم. تهران: زوار.
خضری، علی، بلاوی، رسول، فتحی مقدم، معصومه (1396). «مطالعه تطبیقی ساختار کنایه در زبان فارسی و عربی»، نشریه نقد ادبی و بلاغت، شماره 1، صص 89-106.
دهخدا، علیاکبر (1337). لغتنامه، زیر نظر محمد معین، تهران: سازمان لغتنامه.
دهمرده، حیدر علی، امیری خراسانی، احمد، طالبیان، یحیی، بصیری، محمدصادق (1386). «کنایه، لغزان ترین موضوع در فن بیان»، نثر پژوهی ادب فارسی (ادب و زبان)، شماره 22، صص 113-138.
ذوالفقاری، حسن (1387). «تفاوت کنایه با ضربالمثل»، پژوهشهای زبان و ادبیات فارسی، شماره 10، صص 109-133.
رزاقیشانی، علی (1391). «کنایه در فرهنگهای لغت»، مجله رشد آموزش زبان و ادب فارسی، شماره 103، صص 61-68.
زرینکوب، عبدالحسین (1374). شعر بیدروغ، شعر بینقاب، چاپ هشتم. تهران: علمی.
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1372). صور خیال در شعر فارسی، چاپ پنجم. تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس (1376). بیان، تهران: فردوس.
صفوی، کورش (1380) . از زبانشناسی به ادبیات، 2 جلد، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
ــــــــــ (1379). درآمدی بر معنیشناسی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
ضیف، شوقی، (1383) تاریخ و تطور علوم بلاغت، ترجمه محمدرضا ترکی، تهران: سمت.
طالبیان، یحیی، (1378)، صور خیال در شعر شاعران سبک خراسانی، کرمان: عماد کرمانی.
علوی مقدم، محمد و اشرف زاده، رضا. (1376)، معانی و بیان، تهران: سمت، چاپ اول.
کزازی میر جلال الدًین، (1368)، بیان (زیباشناسی سخن پارسی)، تهران: نشر مرکز.
گلی، احمد. (1387)، بلاغت فارسی (معانی و بیان)، تبریز: آیدین.
محمد پادشا (شاد)، (1335)، آنندراج، زیر نظر دکتر معین، تهران: خیام.
معین، محمد، (1375)، فرهنگ فارسی، چاپ نهم، شش جلد، تهران: امیرکبیر.
میرزانیا، منصور، (1378)، فرهنگنامه کنایه، تهران: امیرکبیر.
نظامی گنجوی، الیاس بن یوسف، (1371)، خسرو و شیرین، تصحیح وحید دستگردی، تهران: موسسه مطبوعاتی علمی.
ــــــــــ (1363)، مخزنالاسرار، تصحیح وحید دستگردی، تهران: موسسه مطبوعاتی علمی.
نفیسی، علیاکبر، (بیتا) فرهنگ ناظم الاطباء نفیسی، تهران: خیام.
وحیدیان کامیار، تقی، (1375)، «کنایه، نقاشی زبان»، مجله نامه فرهنگستان، شماره 8، صص 55 - 69.
همایی، جلالالدین، (1373)، معانی و بیان، به کوشش ماهدخت بانو همایی، تهران: موسسه نشر هما.
References: Alavi Moghadam, Mohammad and Ashrafzadeh, Reza (1997). Ma'ani wa Bayan, first edition, Tehran: Samt. [In Persian] Burhan, Mohammad Hossein Ibn Khalaf Tabrizi (1983). Burhane Qate`, corrected by Mohammad Moin, Tehran: Amir Kabir. [In Persian] Dehkhoda, Ali Akbar (1959). Dictionary, Tehran: Dictionary Organization, under the supervision of Mohammad Moin. [In Persian] Dehmardeh, Haider Ali, Amiri Khorasani, Ahmad, Talebian, Yahya, Basiri, Mohammad Sadeq (2006). "Irony is the most slippery topic in the art of expression", Prose Study of Persian Literature (Literature and Language), No. 22, pp. 113-138. [In Persian] Goli, Ahmad (2008). Persian Rhetoric (Ma`ani wa Bayan), Tabriz: Aydin. [In Persian] Homai, Jalaluddin (1995). Ma'ani va Bayan, by Mahdokht Banoo Homai, Tehran: Homa Publication Institute. [In Persian] Kazzazi Mir Jalal Al-Din (1990). Bayan (Aesthetics of Persian speech), Tehran: Publishing Center. [In Persian] Khaqani, Afzal ul din Badil (2008). Diwan, edited by Zia ul din Sajjadi, third edition, Tehran, Zowwar,. [In Persian] Khezri, Ali, Blaavi, Rasool, Fathi Moghadam, Masoumeh (2016). "comparative study of the structure of irony in Persian and Arabic", Literary Criticism and Rhetoric Journal, No. 1, pp. 89-106. [In Persian] Mirza Nia, Mansour (2000). Dictionary of Allusions, Tehran: Amirkabir. [In Persian] Mohammad Padsha (Shad) (1957). Anandraj, under the supervision of Dr. Moin, Tehran: Khayyam. [In Persian] Moin, Mohammad (1997). Farhang Farsi, Tehran: Amir Kabir, 9th edition, six volumes. [In Persian] Nafisi, Ali Akbar (No date). Farhang Nazem al-Atebba Nafisi, Tehran: Khayyam. [In Persian] Nizami Ganjavi, Elias bin Youssef (1993). Khosrow and Shirin, edited by Vahid Dastgerdi, Tehran: Scientific Press Institute. [In Persian] Nizami Ganjavi, Elias bin Youssef (1985). Makhzan al-Asrar, edited by Vahid Dastgardi, Tehran: Scientific Press Institute. [In Persian] Razzaghishani, Ali (2012). "Irony in dictionaries", Persian language and literature development magazine, number 103, pp.61-68. [In Persian] Safavi, Korush (2010). From Linguistics to Literature, Tehran: Research Institute of Islamic Culture and Art, 2 volumes. [In Persian] Safavi, Korush (2001). an introduction to semantics, Tehran: Research Institute of Islamic Culture and Art. [In Persian] Sarwat, Mansour (2001). Farhang Kenayat, Tehran: Sokhan, third edition. [In Persian] Shafiei Kadkani, Mohammad Reza (1994). Imagery in Persian Poetry, 5th edition, Tehran: Agah. [In Persian] Shamisa, Sirus (1998). Bayan, Tehran: Ferdows. [In Persian] Tajlil, Jalil (1988). Ma`ani wa Bayan, 8th edition, Tehran: Maziar Publishing House. [In Persian] Talebian, Yahya (1999). Imagination in the poetry of Khorasani style poets, Kerman: Imad Kermani. [In Persian] Taqvi, Nasrullah (1984). "Norm of speech in the art of meaning and expression and Persian innovation", second edition, Farhangsarai of Isfahan. [In Persian] Vahidian Kamiyar, Taghi (1997). "Irony, Language Painting", Farhangistan Magazine, No. 8, pp. 55-69. [In Persian] Zarrinkoob, Abdul Hossein (1995). The poem without lies, the poem without a mask, 8th edition, Tehran: Elmi. [In Persian] Zeif, Shoghi (2005). History and development of rhetorical sciences, translated by Mohammad Reza Turki, Tehran: Samt. [In Persian] Zolfiqari, Hassan (2009). "The difference between irony and proverb", Persian language and literature researches, number 10, pp.109-133. [In Persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 433 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 175 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب