اصلاح برخی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاکهای شنی کمبازده با استفاده از بنتونیت و نانوبنتونیت | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 56، شماره 1، فروردین 1404، صفحه 171-186 اصل مقاله (1.81 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2024.383003.669800 | ||
| نویسندگان | ||
| حدیث خسرویان چترودی1؛ علیرضا راهب* 1؛ احمد حیدری1؛ سارا طلایی خسروشاهی2؛ خدابخش گودرزوند چگینی2؛ مصطفی عبداله پور3؛ حمیدرضا مختاری اسفیدواجانی4 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 3موسسه علوم زمین، بخش علوم خاک، دانشگاه لایبنیتس هانوفر، هانوفر، آلمان | ||
| 4گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| خشکسالی و بیابانزایی از چالشهای مهم محیطزیست و بخش کشاورزی در ایران و جهان هستند که به دلیل الگوی نامناسب مصرف آب تشدید شدهاند. با توجه به وسعت قابل توجه اراضی بیابانی کمبازده (43 میلیون هکتار) در ایران که عموما خاک با بافت سبک دارند، اصلاح این اراضی و مدیریت منابع آب آنها برای افزایش توان تولیدی خاک ضروری است. از این رو، هدف اصلی این مطالعه تعیین مقادیر بهینه بنتونیت و نانوبنتونیت بهعنوان اصلاحکنندههای طبیعی خاک و ارزیابی اثربخشی آنها در بهبود ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک شنی است. در این پژوهش، هر یک از سطوح بنتونیت شامل مقادیر 10، 20 و 30 تن در هکتار، بهطور ترکیبی با سطوح نانوبنتونیت شامل مقادیر 25/0، 75/0 و 5/2 تن در هکتار با خاک مخلوط و برای مدت سه ماه در دمای 25 درجه و 80 درصد ظرفیت مزرعه خوابانده شدند. پس از پایان دوره انکوباسیون، خصوصیات خاک شامل درصد رطوبت اشباع (SP)، جرم مخصوص ظاهری (BD)، بافت، هدایت الکتریکی عصاره اشباع (ECe)، pH و ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC) اندازهگیری شدند. پژوهش با طرح آزمایشی کاملاً تصادفی شامل 10 تیمار در سه تکرار انجام و دادههای آزمایشی با نرمافزار Minitab 16 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تیمار بنتونیت در سطح 30 تن در هکتار و نانوبنتونیت در سطح 5/2 تن در هکتار تأثیرات مثبت و معنیداری بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک داشت. تجزیه واریانس دادهها نشان داد تیمارهای بنتونیت و نانوبنتونیت تأثیر معنیداری بر CEC،ECe ، BD و SP خاک داشتند. خوشهبندی نتایج نیز نشان داد که تیمارهای 30 تن بنتونیت بهاضافه 75/0 تن نانوبنتونیت در هکتار؛ و 30 تن بنتونیت بهاضافه 5/2 تن نانوبنتونیت در هکتار بیشترین تاثیر را بر بهبود خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مورد بررسی داشتند. با در نظر گرفتن نتایج دادههای آزمایشی، نتایج آماری و خوشهبندی تیمارهای آزمایشی، کاربرد 30 تن بنتونیت باضافه 5/2 تن نانوبنتونیت در هکتار به عنوان مناسبترین تیمار برای اصلاح خاکهای شنی در مناطق خشک و نیمه خشک انتخاب شد. این تیمار با بهبود ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک شنی، از جمله کاهش BD و افزایش SP و ارتقای CEC و کاهش ECe خاک بهطور مؤثری در اصلاح خاک شنی کمک کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رس و نانورس؛ سوپرجاذب؛ اصلاح خاک؛ توان تولید خاک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 967 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 456 |
||