مقاومت فنوتیپی و ژنتیکی در جرب واروآ و زنبورعسل | ||
| علمی- ترویجی (حرفهای) دامِستیک | ||
| دوره 24، شماره 4 - شماره پیاپی 31، زمستان 1403، صفحه 29-36 اصل مقاله (1.51 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/domesticsj.2025.386894.1174 | ||
| نویسندگان | ||
| سید میدیا پیرخضرانیان* 1؛ سیدرضا میرائی آشتیانی* 2؛ مصطفی صادقی3؛ فرزاد غفوری4 | ||
| 1دانشجوی کارشناسیارشد ژنتیک و اصلاح نژاد دام و طیور، گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران | ||
| 2استاد ژنتیک و اصلاح نژاد دام و طیور، گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران | ||
| 3دانشیار ژنتیک و اصلاح نژاد دام و طیور، گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران | ||
| 4دانشجوی دکتری تخصصی ژنتیک و اصلاح نژاد دام و طیور، گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران | ||
| چکیده | ||
| زنبور عسل (Apis mellifera) یکی از حشرات کلیدی در اکوسیستم کشاورزی به شمار میآید. این گونه دارای تنوع ژنتیکی بالایی است. این حشرات به دلیل توانایی خود در تولید عسل شناخته میشوند و در کلنیهایی با ساختار اجتماعی به سه دستۀ زنبور ملکه، زنبور کارگر و زنبور نر دستهبندی میشوند .یکی از چالشهای بزرگ زنبورعسل، جرب واروآ (Varroa destructor) است. این جرب ناقل برخی ویروسها میباشد و باعث کاهش جمعیت و توانایی پرواز زنبورها میشود. همچنین، زنبورهای آلوده به واروآ مشکلات فیزیولوژیکی و ریختشناسی نیزخواهند داشت. مقاومت جرب واروآ نسبت به داروهای شیمیایی از چالشهای بزرگ در زنبورداری مدرن است که به دلیل استفاده مکرر و نادرست از داروها به وجود آمده است. این مقاومت باعث کاهش اثربخشی داروها و افزایش هزینههای زنبورداران شده است. روشهای مقابله با جرب واروآ شامل روشهای زراعی، مکانیکی و شیمیایی است. روشهای زراعی شامل استفاده از زنبورهای مقاوم به جرب واروآ و ایجاد وقفه در تولیدمثل زنبورها است. روشهای مکانیکی شامل استفاده از کندوی کفی باز و حذف لاروهای نر (شان نر بافت) است. روشهای شیمیایی نیز شامل استفاده از اسید فرمیک و اسید اگزالیک به عنوان مواد شیمیایی نرم و داروهایی بر پایه آمیتراز (Amitraz)، کومافوس، فلووالینات و فلومترین به عنوان ماده شیمیایی سخت میباشد. امروزه در این راستا، اصلاحنژاد به عنوان راهحلی پایدار برای کنترل جرب واروآ مطرح شده است. این فرآیند شامل انتخاب زنبورهای مقاوم به واروآ از طریق صفات معیار مانند عدم تولیدمثل جرب (MNR)، رفتار بهداشتی حساس به واروآ (VSH)، باز و بسته کردن مجدد درپوش سلولها، رفتار بهداشتی نسبت به نوزادان مرده، مدت زمان مرحله پس از درپوشگذاری و نظافت گری (Grooming) است. دقت اندازهگیری این صفات تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند تعداد نوزاد متولد شده، آفات و عوامل بیماریزا، نوع ویروسهای منتقل شده و عوامل محیطی قرار دارد.در ایران، محققین در راستای اصلاح صفات اقتصادی توده های بومی تلاش کردهاند، امّا تاکنون انتخابی در جهت مقاومت به آفات و امراض از جمله جرب واروآ صورت نگرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصلاحنژاد؛ جرب واروآ؛ زنبورعسل؛ مقاومت ژنتیکی؛ مقاومت فنوتیپی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 487 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 174 |
||