پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,144 |
| تعداد مقالات | 76,885 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,852,457 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,833,873 |
عروسکهای آیینی در فرهنگ عامه چهارمحال و بختیاری | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| دوره 15، شماره 3، آبان 1404، صفحه 44-68 اصل مقاله (1.1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2025.387022.1324 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید رضایی* 1؛ ناهید جعفری دهکردی2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه صنایع دستی دانشگاه شهرکرد دانشکده هنر و علوم انسانی شهرکرد ایران | ||
| چکیده | ||
| میراث معنوی استان چهارمحال و بختیاری شامل عروسکهای انسانریختی است که بهعنوان نمادهایی از باورها، آیینها و ادبیات شفاهی اقوام مختلف منطقه شناخته میشوند و فراتر از یک بازیچه، تجلیگر عقاید، نیازها و ارتباطات فرهنگی مردم این دیار هستند. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی، به بررسی ارتباط میان عروسکهای بومی و آیینهای بازتابیافته در آنها پرداخته است. دادهها از طریق مطالعات میدانی و اسنادی گردآوری شدهاند. نگارندگان با هدف "شناسایی آیینهای مرتبط عروسکهای بومی چهارمحال و بختیاری" به این پرسش پاسخ میدهند که "عروسکهای بومی چهارمحال و بختیاری، بهعنوان نمادهای فرهنگی، چه باورها و آیینهایی از مردم این منطقه را بازنمایی میکنند؟" یافتهها نشان میدهند که این نمونهها، فراتر از نقش یک ابزار بازیچه، تجلیگاه باورها، نیازها و ارتباطات فرهنگی مردم این منطقه هستند. این عروسکها، چه در آیینهای جمعی و چه در مناسک فردی، نقشی نمادین ایفا کرده و بهعنوان واسطهای برای ارتباط انسان با نیروهای طبیعی، معنوی و ماورایی عمل کردهاند. کارکردهای متنوع عروسکها، از طلب باران و برکت تا محافظت در برابر بلاها و تقویت امید، نشاندهنده جایگاه عمیق آنها در زندگی مردم است. این عروسکها نهتنها بازتابدهنده هویت فرهنگی و اعتقادات معنوی مردمان چهارمحال و بختیاری هستند، بلکه نشان از هماهنگی میان انسان و طبیعت و تلاشی برای حفظ تعادل در جهان اطراف دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| چهارمحال و بختیاری؛ فرهنگ عامه؛ هنر سنتی؛ آیین؛ عروسک بومی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Ritual dolls in the folk culture of Chaharmahal and Bakhtiari | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hamid Rezaei1؛ Nahid Jafari Dehkordi2 | ||
| 1Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran | ||
| 2Assistant Professor, Department of Handicrafts, Shahrekord University, Faculty of Arts and Humanities, Shahrekord, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The spiritual heritage of Chaharmahal and Bakhtiari province includes a number of native anthropomorphic dolls that are inextricably linked to the rituals and, of course, popular beliefs and oral literature of various ethnic groups (Persian, Qashqai, Bakhtiari and Lor); some of these rituals related to dolls are being forgotten due to neglect and it is necessary to research and study them as a page in the historical culture book. The present study attempts to identify the rituals associated with the native dolls of Chaharmahal and Bakhtiari by examining 12 dolls using a descriptive-analytical method and answering the question: What rituals of the culture of the people of this region do the native dolls of Chaharmahal and Bakhtiari reflect? Initial studies in the field of field studies and documents indicate that the native anthropomorphic dolls of the Chaharmahal and Bakhtiari region are a remnant of the tribal and nomadic life of the inhabitants of these areas, which have undergone few changes in terms of raw materials, tools of manufacture, and changes in modern social trends.They play an important role in the two categories of good and evil in order to achieve the aspirations of humans in the heart of a traditional society. Dolls have had a ritual function and have been important in times of illness, drought and poverty, girls' weddings, the birth of children, and protection from supernatural beings and, of course, potential enemies, as well as in other stages of life. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Chaharmahal and Bakhtiari, folk culture, native doll, ritual, traditional art | ||
| مراجع | ||
|
10-منابع
باجلان فرخی، محمدحسین. (1392). در قلمرو انسانشناسی اسطوره و آیین. تهران: نقد افکار.
بنیطالبی دهکردی، احمد. (1397). جشنها و آیینهای کهن ایران از آغاز تا امروز، اصفهان: انتشارات افسر.
بیضایی، بهرام. (1399). نمایش در ایران، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
خوانساری، آقاجمال. (بیتا). عقاید النساء منسوب به آقاجمال خوانساری؛ در کتاب عقاید النساء و مرآت البلهاء. دو رساله انتقادی در فرهنگ توده. به کوشش محمود کتیرایی. تهران: کتابخانه طهوری.
جعفری دهکردی، ناهید و رضایی، حمید. (1404). از باروری تا نانآوری: نمادشناسی عروسکهای آیینی نخودی در فرهنگ فرخشهر. مجله مطالعات ایرانی. 24(47)، 49-67.
جعفری دهکردی، ناهید، طاهری، صدرالدین و ایزدی دهکردی، سیده مریم. (1400). گونهشناسی عروسکهای روانآسا در فرهنگهای ایرانی. فرهنگ و ادبیات عامه، 9(41 )، 138-182.
جعفری دهکردی، ناهید. (1403). مجموعه عروسک اقوام ایرانی، شهرکرد.
ذوالفقاری، حسن. (1395). باورهای عامیانه مردم ایران. تهران: چشمه.
رضی، هاشم. (1381). تاریخ رازآمیزی میترایی در شرق و غرب: پژوهشی در تاریخ آیین میترایی از آغاز تا عصر حاضر. تهران: بهجت.
شاملو، احمد. (1372). کتاب کوچه جامع لغات، اصطلاحات، تعبیرات، ضربالمثلهای فارسی، دفتر چهارم، با همکاری آیدا سرکیسیان، تهران: مازیار.
شمس، صادق. (1378). نگاهی به فرهنگ مردم کرمانشاهان. تهران: فکر نو.
طاهری، صدرالدین. (1393). ایزدبانوان در فرهنگ و اساطیر ایران و جهان. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
عبدلی، علی. (1396). تاتها و تالشان. تهران: مولف با همکاری ققنوس.
عظیمپور، پوپک. (1389). فرهنگ عروسکها و نمایشهای عروسکی آیینی و سنتی ایران. تهران: انتشارات نمایش.
فریزر، رابرت. (1401). شاخه زرین: پژوهشی در جادو و دین. ترجمه کاظم فیروزند. تهران: آگاه.
مددی، حسین. (1386). نماد در فرهنگ بختیاری، اهواز: مهزیار.
کرسول، جان. (1398). پژوهش کیفی و طرح پژوهش انتخاب از پنج رویکرد روایتپژوهی. پدیدارشناسی. نظریه داده بنیاد. قوم نگاری. مطالعه موردی. ترجمه حسن داناییفرد و حسین کاظمی. تهران: انتشارات صفار.
ناصری، عبدالله. (1358). فرهنگ مردم بلوچ. جلد 1. تهران: پیوند.
هینلز، جان. (1400). شناخت اساطیر ایران، ترجمه ژاله آموزگار و احمد تفضلی، تهران: نشر چشمه.
یورکفسکی، هنریک. (1393). عملکرد فرهنگی تئاتر عروسکی. ترجمه زهره بهروزینیا. تهران: نشر قطره.
یونگ، کارل گوستاو. (1395). انسان و سمبلهایش، ترجمه محمود سلطانیه، تهران: جامی.
Alvarado, Denise. 2009. Voodoo Dolls in Magick and Ritual: New Orleans Mistic: CreateSpace Independent Publishing Platform.
Armitage, Natalie. 2015. "European and African Figural Ritual Magic: The Beginnings of the Voodoo Doll Myth". Ceri Houlbrook, Natalie Armitage (eds.). The Materiality of Magic: An Artifactual Investigation into Ritual Practices and Popular Beliefs. Oxford: Oxbow.
Azimpour Tabrizi, Poupak. 2021, "Dolls and Beyond Dolls: The Cultural Function of Dolls in Iranian Folk Beliefs". Puppetry International, 50,46-52.
Boehn, Max von. 1932. Dolls and Puppets, (trans. Josephine Nicoll). London: George G. Harrap and Company.
Desmaisons, Jean Jacques Pierre. 1908. Dictionnaire persan-français. Vol 1. Rome: Typographie polyglotte de la S.C. de propaganda.
Eilers. Wilhelm. 1979. Die Al, ein persisches Kindbettgespenst. Germani: Munchen.
Faraone Christopher A. 1991. The Agonistic Context of Early Greek Binding Spells. In: Magika Hiera, Ancient Greek Magic and Religion. New York: Oxford University Press.
Ganalanian, A. T. 1979. Armianskie Predaniia, Yerevan.
Grossman, Janet Burnett 2007. "Forever Young: An Investigation of Depictions of Children on Classical Attic Funerary Monuments". Hesperia Supplements. 41: 309-321.
Law, Jane Marie. 1997. Puppet of Nostalgia: The Life, Death, and Rebirth of the Japanese Awaji Ningyo Tradition. Princeton: Princeton University Press.
Lee, Molly. 2006. Not Just a Pretty Face: Dolls and Human Figurines in Alaska Native Cultures, University of Alaska Press Fairbanks: University of Alaska Press Fairbanks.
Reuber, Alexandra. 2011. "Voodoo Dolls, Charms, And Spells in The Classroom: Teaching, Screening, And Deconstructing the Misrepresentation of The African Religion". Contemporary Issues in Education Research. 4(8). 7–18.
Stutley, Margaret. 2001. Ancient Indian Magic and Folklore, An INterduction. New Delhi: Monsgiram Manoharlal Publishers Pvt Ltd.
Watts. James.W. 2011 "The Rhetoric of Sacrifice" Ritual and Metaphor: Sacrifice in the Bible. Atlanta, Ga: Society of Biblical Literature.
URL1:https://harvardartmuseums.org/collections/object/288045 (Retrived: 2022-06)
ایمانی، محمد. (1402). مصاحبه شخصی، بهمنماه، 25، چهارمحال و بختیاری: سامان.
بهرامی، کلثوم. (1399). مصاحبه شخصی، دیماه، 11، چهارمحال و بختیاری: باباحیدر.
تجویدی، نسرین. (1399). مصاحبه شخصی، اسفندماه، 11، چهارمحال و بختیاری: سامان.
خجسته بنی، ندا، (1399). مصاحبه شخصی، آبانماه، 5، چهارمحال و بختیاری، بن.
ریاحی، اسماعیل. (1400). مصاحبه شخصی، بهمنماه، 21، چهارمحال و بختیاری: فرخشهر.
زمانی، منیره. (1400). مصاحبه شخصی، تیرماه، 5، چهارمحال و بختیاری: سامان.
زمانی، منیره. (1400). مصاحبه شخصی، فروردینماه، 11، چهارمحال و بختیاری: سامان.
سلیمی بنی، خیرالنسا. (1399). مصاحبه شخصی، بهمنماه، 20، چهارمحال و بختیاری، بن.
شمایی قهفرخی، محمدعلی. (1399). مصاحبه شخصی، بهمنماه، 10، چهارمحال و بختیاری: فرخشهر.
صابری، مریم. (1402). مصاحبه شخصی، آبانماه، 15، چهارمحال و بختیاری: باباحیدر.
عارفیان، امیرهوشنگ. (1401). مصاحبه شخصی، مرداد ماه، 20، خوزستان: اندیمشک.
قاسمی، خورشید. (1400). مصاحبه شخصی، فروردینماه، 13، چهارمحال و بختیاری: پیربلوط.
قربانی، مهین. (1399). مصاحبه شخصی، دیماه، 5، چهارمحال و بختیاری: شهرکرد.
کریمی، دلبر. (1400). مصاحبه شخصی، مردادماه، 27، چهارمحال و بختیاری: لردگان.
لطفی، ماهبناز. (1400). مصاحبه شخصی، اردیبهشتماه، 27، چهارمحال و بختیاری: گلسفید.
محمدی، کبری. (1400). مصاحبه شخصی، اردیبهشتماه، 4، چهارمحال و بختیاری: دهچشمه.
مرادپور، منور، (1403). مصاحبه شخصی، آذرماه، 9، چهارمحال و بختیاری: شکرآباد.
هاشمی، سیده فاطمه. (1399). مصاحبه شخصی، دیماه، 11، چهارمحال و بختیاری: باباحیدر | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 824 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 171 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب