پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 126 |
| تعداد شمارهها | 7,095 |
| تعداد مقالات | 76,245 |
| تعداد مشاهده مقاله | 151,721,371 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 113,813,825 |
بررسی الگوهای تغییرات تنش لرزهای، سکون لرزهای و سرعت امواج لرزهای، قبل و بعد از رخداد زمینلرزههای با بزرگای بیش از 5 در پهنه لرزه زمینساختی البرز–آذربایجان | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 1، دوره 51، شماره 1، خرداد 1404، صفحه 1-15 اصل مقاله (1.99 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2025.376820.1007610 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد امیری1؛ محمد طالبی2؛ حبیب رحیمی* 1 | ||
| 1گروه زلزلهشناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، تغییرات زمانی و مکانی پارامترهای مرتبط با لرزهخیزی (b-value و Z-value) و تغییرات نسبت سرعت امواج لرزهای ()، قبل و بعد از زمینلرزههای با بزرگای بالای 5 در پهنه لرزهزمینساختی البرز-آذربایجان بررسی شد. برای انجام این پژوهش، فهرستنامه مربوط به زمینلرزههای رخ داده بعد از سال 2006، با حداقل بزرگای محلی (بیش از 4/0)، از مرکز لرزهنگاری کشور استخراج و پس از پردازشهای اولیه، مورد استفاده قرار گرفت. پردازشها شامل حذف دادههای غیر زمینساختی ناشی از انفجارهای معدنی، زمینلرزههای وابسته (پیشلرزهها و پسلرزهها) و دادههایی با بزرگای کمتر از حد آستانه کامل بودن فهرستنامه بودند. نتایج این مطالعه گذشتهنگر نشان دادند که پیش از وقوع تمامی 7 زمینلرزه مورد بررسی، حداقل یکی از ناهنجاریهای مرتبط با پارامترهای لرزهخیزی و تغییرات سرعت امواج لرزهای، قابل مشاهده بوده است. عمده مناطقی که در طی زمان دارای روند کاهشی قابلتوجه در b-value بوده و مقدار کمتر از 0/1 را برای این پارامتر ثبت کردهاند و بهطور همزمان، دارای مقدار Z-value بزرگتر یا مساوی3 باشند، مستعد رخداد زمینلرزههای با اهمیت (دارای بزرگای محلی بیش از 5) در آینده هستند. همچنین، تغییرات سرعت امواج لرزهای نیز میتوانند بیانگر تغییرات میزان تنش موجود در پوسته یک منطقه باشند و نتایج نشان داد که ناهنجاریهای کاهشی پارامتر از نظر مکانی با رخداد زمینلرزههای اصلی تطابق دارند. در مجموع، یافتههای این پژوهش بیانگر آنند که ناهنجاریهای زمانی و مکانی پارامترهای لرزهخیزی و سرعت امواج لرزهای، میتوانند بهعنوان پیشنشانگرهای قابلتأمل برای شناسایی مناطق مستعد وقوع زمینلرزههای بزرگ در آینده در نظر گرفته شوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیشنشانگرهای زمینلرزه؛ پارامترهای لرزهخیزی؛ تنش لرزهای؛ سکون لرزهای؛ تغییرات سرعت امواج لرزهای؛ البرز-آذربایجان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Investigation of variations of Seismic stress, Seismic quiescence, and Seismic velocities Before and after the occurrence of MN≥5.0 Earthquakes within the Azarbayejan-Alborz seismotectonic province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Amiri1؛ Mohammad Talebi2؛ Habib Rahimi,1 | ||
| 1Department of Seismology, Institute of Geophysics, University of Tehran, Tehran, Iran. | ||
| 2Tehran Disaster Mitigation and Management Organization (TDMMO), Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| In the present study, we investigate some statistical features of earthquake precursors, namely the variations of the b-value, Z-value, and parameters in time and space, before and after the occurrence of MN≥5.0 earthquakes in the Azarbayejan-Alborz seismotectonic province. Based on the literature, the b-value of the Gutenberg–Richter distribution is connected to the field of seismic stress, so that it decreases linearly with increasing differential stress, and vice versa. Still, a high differential stress at later stages of an earthquake cycle causes failure of large patches. The Z-value parameter is also associated with seismic quiescence periods, implying the regional preparedness for the occurrence of strong earthquakes. It is worth mentioning that our study covers seven MN≥5.0 target earthquakes that occurred between 2010 and 2022. However, due to the large number of target earthquakes, the text body is focused on one of the events accompanied with all investigated anomalies, namely the 2017 Malard MN 5.2 earthquake. In order to study the anomalies of seismic parameters, an earthquake catalog, reporting post-2006 MN≥0.4 events, was extracted from the Iranian Seismological Center. As the raw catalog includes small size events, it was preprocessed via removing possible non-tectonic events. These events, being mostly quarry blasts, have been statistically recognized by an unrealistic increase in the number of events during working hours (i.e. 6.00 to 16:00 O’clock). Accordingly, the Rq method, implemented in the ZMAP software package, has been used for removing possible quarry blasts. The estimation of seismic parameters has been done by assuming the Poisson distribution of earthquake occurrences. Therefore, dependent events (i.e. aftershocks and foreshocks) were also eliminated from the used catalog, using a declustering procedure proposed by Reasenberg (1985). However, in the case of the 2017 Malard earthquake, the de-quarrying and declustering procedures remove 11900 events out of 26836. Having estimated the magnitude of completeness (Mc) for the region of the Malard earthquake, we removed earthquakes with magnitudes less than Mc=2.2. Furthermore, as earthquake catalogs commonly involve in a sort of temporal fluctuation of Mc which is mostly due to increase in the number of seismographs over time, the stability of Mc=2.2 for the region has also been checked. In total, the residual catalog includes 4919 MN≥2.2 earthquakes over the Malard region. In total, our results indicate that at least one of the investigated anomalies can retrospectively be observed prior to all target earthquakes. Still, in some cases both anomalies can simultaneously be detected in the space and time domains. Moreover, the results show that regions characterized by both b-value≤1.0 (after experiencing a temporally decreasing trend of the b-value parameter) and Z-value≥3.0 are most prone areas for future MN≥5.0 earthquakes. Moreover, the ratio like the other mentioned seismic parameters is connected to the field of seismic stress, so that it decreases proportionally with increasing the differential stress. In total, our results show that the spatio-temporal variations of the above-mentioned seismicity parameters and the ratio can be interpreted as the effective indicators for areas prone to forthcoming significant earthquakes. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Earthquake precursors, Seismicity parameters, Seismic Stress, Seismic quiescence, Variations of seismic velocities, Azarbayejan-Alborz | ||
| مراجع | ||
|
امامی، ک.؛ بایرامنژاد، ا و قیطانچی، م. (1393). بهینهسازی تعیین محل زمینلرزههای رخ داده بین سالهای 2006 تا 2013 در شمال غرب ایران با استفاده از پارامترهای سَمت (آزیموت) و پرتو. مجله فیزیک زمین و فضا. 40 (4). 14-1.
تدین، م و مصدقزاده، ا. (1400). بررسی لرزهخیزی و نوزمینساختی منطقه شمال فیروزکوه، محدوده تالار رود و بابل رود البرز. زمینساخت، 5 (17)، 23-1.
توکلی، ش.، (1382). زلزلهشناسی. چاپ سوم، انتشارات دانشگاه پیامنور. 222 صفحه.
رضاپور، م. و متقی، ع. (1388). سرعت امواج لرزهای در منطقه شبکه لرزهنگاری تهران. مجله فیزیک زمین و فضا، 35 (3). 12-1.
صاحب سرا، ش. (1396). بررسی تغییرات ناهمسانگردی و نسبت بهعنوان پیشنشانگرهای زلزله. پایاننامه کارشناسی ارشد، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران. 82 صفحه.
مختاری، م.؛ شاهپسند زاده، م.؛ یمینیفرد، ف.؛ مهشادنیا، ل.؛ شیرزایی، م.؛ مبین، پ. و اکبری، م. (1387). مقدمهای بر مطالعات پیشبینی زمینلرزه. چاپ اول، انتشارات شرکت ناقوس اندیشه، 152 صفحه.
موسویان، س و تاتار، م. (1392). ساختارسرعتی پوسته در البرز غربی به روش برگردان همزمان تابعهای انتقال گیرنده و منحنی پاشندگی امواج سطحی. مجله ژئوفیزیک ایران، 7 (4)، 94-81.
مهرپویان، م.؛ خطیب، م.؛ جامی، م.؛ ارجمندی، م و میرزینلییزدی، ح. (1392). هندسه فرکتالی گسلها و لرزهخیزی آذربایجان (شمال غرب ایران). یافتههای نوین زمینشناسی کاربردی، 7 (13). 51-42.
نعمتی، م. (1398). مبانی لرزهزمینساخت با نگاهی ویژه به لرزهزمینساخت ایرانزمین. چاپ اول، انتشارات دانشگاه شهید باهنر کرمان، انتشارات همراه علم. 299 صفحه.
Aki, K., )1965(. Maximum likelihood estimate of b in the formula logN=a-bM and its confidence limits. Bulletin Earthquake Research, 43, 237-239. Gardner, JK., & Knopoff, L., (1974). Is the sequence of earthquakes in Southern California, with aftershocks removed, Poissonian?. Bulletin of the Seismological Society of America, 64 (5), 1363-1367. Gutenberg, B., & Richter, C. (1944). Frequency of earthquakes in California. Bull. Seismol. Soc. Am., 34, 185-188. Habermann, R. E. (1983). Teleseismic detection in the Aleutisn island arc. J. Geophys. Res., 88, 5056-5064. Hessami, K., Jamali, F., & Tabassi, H. (2003). Major active faults of Iran. IIEES, Tehran. Kramer, S. L. (1996). Geotechnical earthquake engineering. Pearson Education India. Mirzaei, N., Gao, M., & Chen, Y., T. (1998). Seismic source regionalization for seismic zoning of Iran: Major seismotectonic provinces. J. Earthquake. Pred. Res., 7. 465-495. Oztürk, S., & Bayrak, Y. (2012). Spatial variations of precursory seismic quiescence observed in recent years in the eastern part of Turkey. Acta Geophys, 60, 92–118. Reasenberg, P. (1985). Second‐order moment of central California seismicity, 1969–1982. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 90, 5479-5495. Schorlemmer, D., Wiemer, S., & Wyss, M. (2005). Variations in earthquake-size distribution across different stress regimes. Nature, 437, 539-542. Talebi, M., Zare, M., Mahdizadeh, R., & Balilashak, A. (2015). Spatial-temporal analysis of seismicity before the 2012 Varzeghan, Iran, Mw 6.5 earthquake. Turkish Journal of Earth Sciences, 24 (3). Article 5. Wiemer S., & Wyss, M. (1994). Seismic quiescence before the landers (M = 7.5) and big bear (M = 6.5), Bull. Seism. Soc. Am., 84, 3, 900–916. Wiemer, S., McNutt, S., & Wyss, M. (1998). Temporal and three-dimensional spatial analysis of the frequency–magnitude distribution near Long Valley Caldera, California. Geophysical Journal International, 134: 409-421. Wiemer, S. (2001). A software package to analyze seismicity: ZMAP. Seismological Research Letters, 72(3), 373-382. Wiemer, S., & Baer, M. (2000). Mapping and removing quarry blast events from seismicity catalogs. Bulletin of the Seismological Society of America, 90, 525-530. Wiemer, S., & Wyss, M. (2002). Mapping spatial variability of the frequency-magnitude distribution of earthquakes. Advances in geophysics, 45, 259-302. Wiemer, S., & Schorlemmer, D., (2005). An asperity-based likelihood model for California. Seismological Research Letters, 78. 134-140. Woessner, J., & Wiemer, S. (2005). Assessing the quality of earthquake catalogues: Estimating the magnitude of completeness and its uncertainty. Bulletin of the Seismological Society of America, 95, 684-698. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 973 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 654 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب