واکاوی پراکنش و تغییرات زمانی –مکانی توفانهای تندری در جنوب ایران در سه چرخه خورشیدی اخیر | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 56، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 89-106 اصل مقاله (1.6 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2025.387701.1007864 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن لشکری* ؛ زینب محمدی؛ محمد ناجی؛ علی رضا فدایی باش | ||
| گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده توفانهای تندری، بهعنوان یکی از پدیدههای متداول و شاخص سامانههای همرفتی، موجب خسارتهای شدید و آثار روانی بر افراد میشوند. بدین منظور، ابتدا کدهای مربوط به پدیده توفان تندری در دوره آماری ۳۳ ساله که متناظر با سیکلهای ۲۲، ۲۳ و ۲۴ خورشیدی (۲۰۱۸-۱۹۸۶) بودند از دادههای سازمان هواشناسی کشور برای ایستگاههای سینوپتیک که در هر چرخه اقلیمی دارای آماره کامل بودهاند، استخراج گردید. در ادامه بهمنظور نمایش تغییرات زمانی-مکانی توفانهای تندری، از روش IDW استفاده شد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که از چرخه خورشیدی ۲۲ الی ۲۴، فراوانی رخداد توفانهای تندری از الگوی منظمی پیروی نمیکند و چرخه ۲۳ بالاترین رخدادها را داشته است. در مجموع در دوره آماری 33 ساله بالاترین رخداد مربوط به سال 1997 و کمترین رخداد توفان تندری در سال 1990 گزارششده است. از لحاظ پراکنش مکانی توفانهای تندری در فصول سرد سال که سامانههای سودانی پدیده غالب این دوره از سال میباشد هسته پر رخداد توفانهای تندری بر روی ایستگاه بوشهر قرار دارد. این هسته پر رخداد به سمت شرق و شمال روندی کاهشی دارد. درحالیکه ایستگاههای جزیره سیری و بندرلنگه کمترین میزان را داشتهاند. بیشترین رخداد در ماههای دسامبر و ژانویه و از نظر مکانی در ماههای سرد بر ایستگاه بوشهر متمرکز است درحالیکه در تابستان جابجایی هستهها به سمت شرق، بهویژه در ایستگاههای بندرعباس، لار و حاجیآباد، به دلیل فعالیت سامانههای مونسونی، قابلتوجه بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توفان تندری؛ چرخه خورشیدی؛ تحلیل فضایی؛ درونیابی؛ جنوب ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,292 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 542 |
||