دولت بی طرف: افسانه یا واقعیت؟ | ||
| فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 21 اردیبهشت 1404 | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jplsq.2025.390638.3702 | ||
| نویسندگان | ||
| علی ولایی* 1؛ سید محمد قاری سید فاطمی2؛ سید علیرضا حسینی بهشتی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشگاه شهید بهشتی. | ||
| 2استاد حقوق بشر، دانشگاه شهید بهشتی. | ||
| 3استادیار فلسفه سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس. | ||
| چکیده | ||
| بی‌طرفی لیبرال که نظریهای غالب در فلسفه سیاسی معاصر و ایده مرکزی دولت مدرن تلقی می‌گردد، درعمل نسخه‌ای بینقص نبوده و امکان تحقق آن محل تأمل است؛ هرچند کنارگذاشتن بی‌طرفی نیز میتواند پدیدآورنده دولتی تمامیتخواه باشد. در مقاله حاضر، برپایه تحلیل مفهومی و بانگاهی انتقادی به پارهای از مبانی و پیشفرضها، چرایی امتناع نظری و عملی ایده دولت بیطرف واکاوی میشود؛ به خودشکنی بی‌طرفی و ناتوانی در توجیه بیطرفانه این نظریه، ابتناء بر نوعی فردگرایی اتمیستی، بیتوجهی به زمینهمندی ارزشها، پیگیری یکسان‌سازی فرهنگهای غیرلیبرال، فقدان اراده کاملاً آزاد و مستقل برای تحقق خودآیینی، ناکامی رویکرد بازارمحور در تأمین گزینههای کافی برای انتخابگری شهروندان پرداخته میشود و بحرانهای برخاسته از دولتی بیطرف که غایتی برای انسانها متصور نیست، دغدغهمندی نسبت به فضایل در حوزه عمومی را ازشهروندان سلب میکند، نقشی منفعل درباره شکوفایی قابلیتهای انسانی ایفا مینماید و نسبت به مسؤولیتهای اجتماعی شهروندان و مداخلات ضروری دولت بیتوجه است، تحلیل می‌گردد. براساس یافتههای این پژوهش، بی‌طرفی مطلق و خنثایی برای دولت درهمه امور مرتبط متصور نیست؛ بلکه تعیین قلمرو بی‌طرفی و جانبداری اهمیت دارد و آنچه مطلوب و دستیافتنی است، بی‌طرفی مشروط میباشد. امکان و توجیه مراتبی از بی‌طرفی مشروط با سطحی از کمال‌گرایی اخلاقی مورد کنکاش نظری این نوشتار است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آزادی منفی؛ بی‌طرفی؛ خودآیینی؛ فردگرایی؛ کمال‌گرایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 873 |
||