سبکشناسی تذهیب نسخ خطی کتابت شده در دورۀ آل اینجو | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| دوره 30، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 79-94 اصل مقاله (2.3 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2025.389324.667414 | ||
| نویسندگان | ||
| پگاه ابراهیمی1؛ صمد نجارپورجباری* 2 | ||
| 1کارشناسی ارشد نقاشی ایرانی، گروه کتابت و نگارگری، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه کتابت و نگارگری، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سبکشناسی تزیینات کتابآرایی در نسخ خطی به شناخت سبکهای مختلف هنری در تاریخ کتابآرایی، شناسایی دیگر تولیدات و تشخیص آثار جعلی کمک میکند. یکی از انواع هنرهای کتابآرایی، تذهیب است. نوشتۀ حاضر با توجه به ضرورت شناخت سبکهای مختلف تذهیب در تاریخ کتابآرایی و با هدف شناسایی شاخصههای سبکی تذهیب نسخ خطی تولیدشده در نیمۀ اول قرن هشتم ه.ق تحت حمایت حکومت آل اینجو، تنظیم شده است. سؤال پژوهش از این قرار است: شاخصههای اصلی فرمی، ساختاری و رنگبندی در تذهیبهای نسخ خطی متعلق به دورۀ آل اینجو کداماند؟ در راستای پاسخ به سؤال پژوهش، 10 نسخۀ خطی تاریخدار و مذهَّب از این دوره در پنج مرحله سبکشناسی شدهاند. قابهای اصلی، قابهای فرعی، انواع نقوش و رنگهای به کار رفته شناسایی، دستهبندی و پرکاربردترین آنها مشخص شد. در نهایت شاخصههای سبکی تذهیب در این نسخهها اینگونه بدست آمد: کاربرد ترکیببندی کتیبة قلمدانی مزدوج و شمسه در آغاز نسخه. کاربرد قاب گوشوارهها و نیمترنج و تک گوشواره روبهروی کتیبهها در حاشیه بیرونی. نقش گل نیلوفر و ترکیببندی بوتهای آن. استفاده از قاب گرههای هندسی به شکل مستقل بدون دخالت دیگر نقوش. استفاده از نقوش متوّج و پولکی در حاشیه قابها و بهعنوان نقش تزیینی مستقل. همچنین طلایی رنگ غالب در این آثار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تذهیب آل اینجو؛ کتابآرایی شیراز؛ نسخۀ خطی؛ سبکشناسی تذهیب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 574 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6,080 |
||