روابط سازمانی و فرآیند تولید در دارالطراز عباسی و فاطمی | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| دوره 30، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 51-64 اصل مقاله (3.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2025.389716.667436 | ||
| نویسندگان | ||
| سید احمد رضا خضری1؛ آزاده مجنونی* 2 | ||
| 1استاد گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2کارشناس ارشد رشته تاریخ و تمدن ملل اسلامی، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| نظر به اهمیت منسوجات طراز در تشکیلات درباری حکومتهای اسلامی از جمله عباسیان و فاطمیان، این پژوهش قصد دارد تصویری از وضعیت طرازخانهها و ارتباط این مؤسسات عباسی و فاطمی با دیگر نهادهای حکومتی ارائه دهد. پرسشهای اصلی در این نوشتار عبارتاند از: طرازخانهها بهطورکلی در تشکیلات حکومتی بهویژه در دوره عباسی و فاطمی، چه جایگاه و مناسبات سازمانی داشتند؟ در این کارگاهها بهمنظور تولید منسوجات چه سازوکاری حاکم بوده است؟ روابط کارکردی طرازخانههای خاصه و عامه با دربار حاکم چگونه بوده است؟ یافتههای پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری کتابخانهای بهدستآمده نشان میدهد که دارالطراز در تشکیلات حکومت عباسی و بهویژه خلافت فاطمی تحت نظارت پیچیده و چندوجهی حکومت قرار داشت. طرازخانه با همکاری و نیازسنجی از سوی دارالکسوه، تأمین مالی و ارائه نخهای زرین توسط دارالضرب، ثبت هزینهها توسط دیوان مجلس تحت نظارت و مدیریت داخلی ناظرالطراز و همکاران وی به تولید منسوجات مطرز میپرداخت. برخلاف تصور اولیه از تقسیمبندی طرازخانهها به عامه و خاصه و تقسیم کار آنها، کارگاههای طراز و طراز عامه به هنگام مشغله کاری طراز خاصه، جهت پاسخگویی به درخواست دربار به یاری آنها میآمدند و پارچههایی نفیس و مشابه منسوجات طراز خاصه تولید میکردند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دارالطراز؛ طراز؛ طراز خاصه؛ طراز عامه؛ روابط سازمانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 596 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6,065 |
||