پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,151 |
| تعداد مقالات | 76,912 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,993,474 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,957,641 |
پدیدارشناسی بدن در سینما: بررسی تمایز لایپ و کورپر در بازنمایی بدن و تجربه مخاطب مورد مطالعاتی فیلم بچه رزماری | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی | ||
| دوره 31، شماره 2، تیر 1405، صفحه 43-55 اصل مقاله (842.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfadram.2025.393100.616058 | ||
| نویسندگان | ||
| یاشار کریمی1؛ محمد شهبا* 2 | ||
| 1دکتری فلسفه هنر، گروه فلسفه هنر، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه سینما، دانشکده سینما تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| علیرغم گستردگی مطالعات پدیدارشناختی در سینما، تمایز مبنایی میان «بدن فیزیکی» (کورپر) و «بدن زیسته» (لایپ) در تحلیلهای ژانر محور، بهویژه در سینمای وحشت، کمتر مورد تدقیق عملیاتی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف پر کردن این شکاف پژوهشی و ارائه خوانشی نو از تجربه بدنمند مخاطب، به دنبال واکاوی تعامل این دو ساحت بدنی در فیلم بچه رزماری اثر پولانسکی است. این تحقیق با روش توصیفی-تفسیری و بر پایه پدیدارشناسی هوسرلی، این پرسش را مطرح میکند که تقابل میان بدن بهمثابه ابژه و بدن بهمثابه مرکز معنا، چگونه در فرم سینمایی ژانر وحشت نمود مییابد. یافتهها نشان میدهد که با کاربست تمایز کورپر-لایپ، میتوان تبیینی نو از درگیری حسی مخاطب ارائه داد؛ بهطوریکه در این ژانر، از طریق مخدوش شدن مرز میان بدن زیسته تماشاگر و بدن فیزیکیِ بازنماییشده، نوعی «همآمیزی پدیدارشناختی» رخ میدهد. نتایج این پژوهش علاوه بر احیای خوانشهای بدنمند، چارچوبی تحلیلی برای واکاوی واکنشهای ادراکی مخاطب در مواجهه با سینمای وحشت فراهم میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بدنمندی؛ پدیدارشناسی؛ کورپر؛ لایپ؛ هوسرل | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Phenomenology of the Body in Cinema: The Distinction between Leib and Korper in Body Representation and the Spectator's Experience Case Study Rosemary’s Baby Movie | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Yashar Karimi1؛ Mohammad Shahba2 | ||
| 1PhD of Philosophy of Art, Department of Philosophy of Art, Faculty of Art and Architecture, Central Tehran Branch, Islamic AzadUniversity, Tehran, Iran. | ||
| 2Professor, Department of Cinema, Faculty of Cinema and Theatre, Iran University of Art, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The phenomenological study of the body in cinema, as articulated through Merleau-Ponty’s references to film in his lectures on the bodily relationship between the spectator and cinema, has become one of the most influential theories in film studies. According to this framework, the spectator engages with cinematic elements—such as narrative, cinematography, and editing—through an embodied mode of perception. This theory gained further prominence as film phenomenology evolved beyond classical realism. Prior to Merleau-Ponty, however, Husserl laid the groundwork for phenomenological inquiry by distinguishing between two forms of the body: Körper (the physical, objective body) and Leib (the lived, subjective body). In Husserl’s philosophy of the body, human cognition and perception are deeply tied to Leib, which he posited as the phenomenological center of the world—the source from which meaning arises. In contrast, Körper merely represents the observable manifestation of human presence. This distinction between Körper and Leib has profoundly influenced film phenomenology. The spectator’s visual perception of cinema has been reimagined through innovative concepts such as the "tactility" of film, while the body in cinema has come to encompass multiple dimensions: the body of the spectator, the bodies of characters within the film, and even the camera as a metaphorical body. This research through a descriptive-analytical approach examines Husserl’s duality of the body in Roman Polanski’s Rosemary’s Baby (1968), employing a descriptive-analytical methodology informed by theories of the body in cinema, particularly those of Vivian Sobchack and Laura Marks. By analyzing this distinction, the research aims to propose a new perspective on embodied phenomenology in film studies. The investigation ultimately concludes that Husserl’s framework not only clarifies the physical (and even biological) relationship between the spectator and the film but also revitalizes a body-centered phenomenological approach to film interpretation. Furthermore, it enables the prediction of spectator behavior across genres, particularly in horror cinema, by foregrounding the ways in which films engage the viewer’s corporeal and sensory experience. For instance, in Rosemary’s Baby, the claustrophobic cinematography, disorienting sound design, and visceral portrayal of Rosemary’s bodily vulnerability activate the viewer’s Leib (lived body), eliciting physiological responses such as tension and dread. The camera’s intrusive framing mimics the protagonist’s psychological entrapment, while the film’s haptic textures—such as the chilling proximity of objects and bodies—invoke a tactile dimension of viewing. By unsettling the boundary between the spectator’s body and the film’s diegetic world, Polanski’s work exemplifies how horror cinema manipulates embodied perception to amplify affective engagement. This phenomenological approach not only reaffirms the centrality of the body in cinematic experience but also offers a methodological tool for analyzing how films physically and metaphorically "touch" their audiences. Ultimately, revisiting Husserl’s Körper/Leib duality through films like Rosemary’s Baby revitalizes phenomenology’s relevance to contemporary media studies. It offers a methodological bridge between abstract theory and spectatorial affect, enabling scholars to analyze how films “touch” their audiences—both physically and metaphorically. By centering the lived body, phenomenology reaffirms cinema as an art of embodied experience, where watching a movie means being in Körper/Leib experience. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Embodiment, Husserl, Koper, Leib, Phenomenology | ||
| مراجع | ||
|
Aho, J. A., & Aho, K. (2019). Body matters: A phenomenology of sickness, disease, and illness [Masaeb-e badan: Padidarshenasi-ye marizi, bimari, nakhoshi] (M. R. Akhlaghi Manesh, Trans.). Farhameh Publications. (Original work published 2009) (in Persian) Casebier, A. (2009). Phenomenology and Cinema [Padidarshenasi va cinema] (A. Tabatabai, Trans.). Hermes Publications. (Original work published 1991). (in Persian) Fraker, W. A. (1992). Visions of Light: The Art of Cinematography. American Film Institute. Griffero, T. (2024). Being a lived body: From a neo-phenomenological point of view. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003353201 Hermans, C. (2016). Differences in itself: Redefining disability through dance. Social Inclusion, 4(4), 160-167. https://doi.org/10.17645/si.v4i4.699 Husserl, E. (1989). Ideas pertaining to a pure phenomenology and to phenomenological philosophy: Second book (R. Rojcewicz & A. Schuwer, Trans.). Kluwer Academic Publishers. Husserl, E. (2022). Cartesian Meditations [Ta’amolat-e decarti] (A. Rashidian, Trans.). Ney Publishing. (Original work published 1931). (in Persian) Keathley, C. (2017). Teaching Rosemary’s Baby. The Cine-Files, 13. https://www.thecine-files.com/teaching-rosemarys-baby Marks, L. U. (2000). The skin of the film: Intercultural cinema, embodiment, and the senses. Duke University Press. Merleau-Ponty, M. (2012). The world of perception [Jahan-e edrak] (F. Jaberalansar, Trans.). Qognoos Publications (E-book). (Original work published 1948). (in Persian) Merleau-Ponty, M. (2024). Phenomenology of perception [Padidarshenasi-ye edrak] (M. Olya, Trans.). Ney Publishing. (Original work published 1945). (in Persian) Mourenza, D. (2025). Embodied female experience and haptic perception in O Corno (The Rye Horn) by Jaione Camborda. Journal of Spanish Cultural Studies, 26(1), 113–129. https://doi.org/10.1080/14636204.2025.2458463 Paszkiewicz, K. (2020). Touch as proximate distance: Post-phenomenological ethics in the cinema of Isabel Coixet. Film-Philosophy, 24(1), 22-45. https://doi.org/10.3366/film.2020.0127 Rashidian, A. (2022). Husserl in the context of his works [Husserl dar matn-e asarash]. Ney Publishing. (in Persian) Slatman, J. (2019). The Körper-Leib distinction. In A. Murphy, G. Salamon & G. Weiss (Eds.), 50 Concepts for a critical phenomenology (pp. 203-209). Northwestern University Press. Sobchack, V. (1992). The address of the eye: A phenomenology of film experience. Princeton University Press. Sobchack, V. (2004). Carnal thoughts: Embodiment and moving image culture. University of California Press. Sweeney, K. W. (2003). The persistence of vision: The re-emergence of phenomenological theories of film [Tadavom-e roya: Baz-peidayi-ye nazariye-haye padidarshenasane-ye film] (M. Farhadpour, Trans.). Arghanoon Quarterly, (23), 113–128. (Original work published 1994). (in Persian). http://noo.rs/ilvPi Yacavone, D. (2016). Film and the phenomenology of art: Reappraising Merleau-Ponty on cinema as form, medium, and expression. New Literary History, 47(1), 159-185. https://doi.org/10.1353/nlh.2016.0001 Zahavi, D. (2021). Husserl's Phenomenology [Padidarshenasi-ye Husserl] (M. Sahebkar & I. Waghefi, Trans.). Roozbehan Publications. (Original work published 2003). (in Persian) آهو، جیمز آلفرد و کوین (1398). مصائب بدن: پدیدارشناسی مریضی بیماری و ناخوشی. (چاپ اول، محمدرضا اخلاقی منش مترجم). نشر فرهامه. (چاپ اثر اصلی 2009)
رشیدیان، عبدالکریم (1401). هوسرل در متن آثارش. چاپ هفتم. نشر نی
زهاوی، دان (1400). پدیدارشناسی هوسرل. ( چاپ چهارم، مهدی صاحبکار و ایمان واقفی مترجم). نشر روزبهان. ( چاپ اثر اصلی 2003) کازه بیه، آلن (۱۳۸۸). پدیدارشناسی و سینما ( چاپ دوم، علاءالدین طباطبایی مترجم). نشر هرمس. ( چاپ اثر اصلی 1991)
مرلوپونتی، موریس (۱۴۰۳). پدیدارشناسی ادراک. (چاپ اول، مسعود علیا مترجم). نشر نی. ( چاپ اثر اصلی 1945)
مرلوپونتی، موریس (1391). جهان ادراک. (نسخه الکترونیکی، مسعود جابر النصار مترجم). نشر ققنوس. ( چاپ اثر اصلی 1948)
و. سویینی، کوین (۱۳۸۲). تداوم دید: ظهور دوباره نظریههای پدیدارشناختی فیلم (مراد فرهاد پور مترجم). ارغنون، (23)، 113 – 128. http://noo.rs/ilvPi (چاپ اثر اصلی 1994)
هوسرل، ادموند هوسرل (1401). تاملات دکارتی. ( چاپ دهم، عبدالکریم رشیدیان مترجم). نشر نی. ( چاپ اثر اصلی 1931) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 535 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 285 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب