ارزیابی اثر ویژگیهای مورفولوژیکی ریشه بر جذب فسفر در ارقام برنج (Oryza sativa L.) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 56، شماره 3، خرداد 1404، صفحه 715-734 اصل مقاله (1.34 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2025.384338.669819 | ||
| نویسندگان | ||
| سوگند شیرین پور1؛ مسعود اصفهانی* 2؛ علیرضا فلاح نصرتآباد3؛ شهرام محمود سلطانی4؛ علی اعلمی1 | ||
| 1گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 2گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 3بخش بیولوژی خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب کشور، کرج ، ایران | ||
| 4بخش خاک و آب، موسسه تحقیقات برنج کشور، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| شناسایی ارقامی از گیاهان زراعی که بهعنوان فسفرکارا شناخته میشوند، میتواند باعث استفاده بهتر گیاه از فسفر خاک شود. بهمنظور بررسی اثر شاخصهای مرتبط با ویژگیهای ریشه ارقام برنج با جذب فسفر، آزمایشی بهصورت گلدانی در فضای باز در بهار سال 1401 در موسسه تحقیقات برنج کشور-رشت بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل 10 رقم برنج (چهار رقم محلی هاشمی، حسنی، علیکاظمی و دمسیاه و چهار رقم اصلاحشده گیلانه، آنام، شیرودی و خزر و دو رقم اهلمیطارم و ندا) و دو سطح فسفر خاک (چهار و 60 میلیگرم بر کیلوگرم) بودند. نتایج نشان داد که تفاوت معنیداری بین ارقام برنج از نظر ویژگیهای مورفولوژیک اندازهگیری شده ریشه وجود داشت و ارقام اهلمیطارم و شیرودی با ساختار ریشهای گسترده از نظر حجم و سطح، کارایی جذب فسفر بالاتری داشتند. ارقام اهلمیطارم و شیرودی بیشترین و ارقام گیلانه و خزر کمترین مقدار ویژگیهای کمی ریشه را داشتند. بیشترین مقدار غلظت فسفر، کارایی جذب و مصرف فسفر (بهترتیب 2/3 میلیگرم بر گرم، 9/37 درصد و 88 درصد) در رقم اهلمیطارم و (بهترتیب 9/2 میلیگرم بر گرم، 5/32 درصد و 64 درصد) در رقم شیرودی مشاهده شدند. بر اساس نتایج تجزیه خوشهای، ارقام برنج به دو گروه با ویژگیهای مشترک درون هر گروه تفکیک شدند. بر اساس تجزیه به عاملها، دو عامل اصلی ویژگیهای مورفولوژیکی و ویژگیهای کارکردی ریشه شناسایی شدند که تغییرات ویژگیهای مرتبط با ریشه را بهطور قابلتوجهی توجیه کردند. براساس نتایج این آزمایش، ارقام برنج اهلمیطارم و شیرودی سازگاری بیشتری با شرایط کمبود فسفر داشته و استفاده از آنها برای زراعت در مناطق مواجه با کمبود فسفر خاک قابل توصیه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنج؛ تغذیه گیاهی؛ ریشه و کارایی مصرف فسفر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 430 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 308 |
||