فنون برهان ورزی در نامه سی و یکم نهج البلاغه بر اساس مؤلفه های نحو کارکردگرا | ||
| ادب عربی | ||
| مقاله 2، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 47، بهار 1405، صفحه 25-49 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2025.390918.612934 | ||
| نویسندگان | ||
| سید مهدی مسبوق* 1؛ فرشته شاهین2 | ||
| 1استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه بوعلی سینا ، همدان، ایران. | ||
| 2دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی سینا، همدان ایران. | ||
| چکیده | ||
| انسان از زبان برای ارتباط و انتقال اندیشه بهره می گیرد و اهداف و اغراض خود را در قالب آن ساختاربندی می کند. پراگماتیک یا کاربردشناسی، کاربردهای ارتباطی زبان را در درجه نخست اهمیت قرار می دهد. یکی از کاربردهای زبان، متقاعد کردن مخاطب است که با تکیه بر تکنیک های برهانورزی تحقق می یابد. این تکنیک ها، ساخت نحوی جمله ها را تحت تأثیر قرار می دهد. در میان نظریه های نوین دستوری، نحو کارکردگرای سیمون دیک و به تبعیت از او احمد المتوکل، تحت تأثیر پراگماتیک، رویکرد کاربردی به ساختار جمله ها دارد و نقش و اهداف کاربردشناختی آن را مد نظر قرار می دهد. پژوهش حاضر که با روش توصیفی تحلیلی سامان یافته، به دنبال آن است که کیفیت کارکرد احتجاجی مؤلفه های نحو کارکردگرا را مورد بررسی قرار دهد و میزان برهمکنشی که این مؤلفه ها با تکنیک های برهان ورزی را مشخص کند که برای نیل به این هدف، نامۀ سی و یکم نهج البلاغه را به عنوان پیکره پژوهش انتخاب نموده است. برآیند پژوهش نشان داد که کانون پرسشی در این نامه با شگرد استفهام همپوشانی دارد و راهبردی برای نهادینه کردن باور در ذهن مخاطب است. کانون تکمیلی در سخن امام (ع) با استشهاد کلامی متناسب است و سازوکاری برای گسترش افق معنایی مخاطب و ترغیب او به عمل است. زنجیره کانونی، مشابه پیوستار کاربردشناختی است که این تکنیک، مراتب برهانی را از دیدگاه امام (ع) درجه بندی می کند. همچنین کانون مقابله از ره گذر فرآیند کانونی سازی، زمینه برهان ورزی کلام و تثبیت استدلال را فراهم می نماید. افزوده های وجهی در کلام امام (ع) نیز با توجه به درجه تعهد ایشان نسبت به وقوع رخداد، در تقویت یا تضعیف گزارۀ استدلالی نقش دارند | ||
| کلیدواژهها | ||
| نحو کارکردگرا؛ سیمون دیک؛ احمد المتوکل؛ کاربردشناسی؛ برهان ورزی؛ نهج البلاغه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 646 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 172 |
||