تحلیل راهبردی توسعه سامانههای نوین آبیاری در دشت جیرفت | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| دوره 56، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 229-249 اصل مقاله (1.42 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2025.391929.669363 | ||
| نویسنده | ||
| شاپور کوهستانی* | ||
| گروه مهندسی آب دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران | ||
| چکیده | ||
| طی چند دهه اخیر، کشورهای در حال توسعه نواحی خشک و نیمهخشک، از جمله ایران با بحران آب روبرو شدهاند. پیشبینی شده است که در بازه زمانی 2050 تا 2100 بسیاری از کشورهای کنونی که از فراوانی آب برخوردارند، با چالشهای کمبود آب روبرو میشوند. ازاینرو، اهمیت چارهاندیشی برای کشورهای در معرض این تهدید محرز شده است. ایران بهطورجدی با چالش کمبود منابع آب درگیر است؛ این در حالی است که بخش کشاورزی در عین سهم بالا در مصرف منابع آب، بهرهوری پایینی دارد. وزارت جهاد کشاورزی بهمنظور بهبود بهرهوری آب همسو با حفظ امنیت غذایی، از سال 1368 اقدام به اجرای طرح توسعه سامانههای نوین آبیاری کرده است. فعالیتهای این طرح در تمامی استانها در حال اجرا بوده و تاکنون حدود 30 درصد از اراضی کشاورزی آبی کشور تحت پوشش طرح قرار گرفته است. پژوهش حاضر، با هدف تحلیل راهبردی طرح مذکور در دشت جیرفت، به عنوان یکی از قطبهای کشاورزی کشور، انجام شده است. تحلیل راهبردی فرآیندی نظاممند برای شناسایی فرصتها، تهدیدها، قوتها و ضعفها بهمنظور تدوین تصمیمات بلندمدت و بهبود عملکرد طرح است. گردآوری دادهها در دو مرحله انجام شده است؛ نخست با مصاحبه ساختارمند با 217 کشاورز، عوامل درونی و بیرونی موثر بر توسعه سامانههای نوین آبیاری شناسایی شد. سپس، با تحلیل SWOT و ترسیم مسیر راهبردی به تعیین وضعیت موجود و شناسایی راهبردهای بهبود آن پرداخته شده است. یافتهها نشان میدهد که سیستم مدیریتی طرح فوقالذکر دارای نقاط قوت برجستهای است که بهدرستی از آن بهرهمند نشده است. در این شرایط، انتخاب رویکرد راهبردی ظرفیتسازی برای بسترسازی استفاده از فرصتهای محیطی سودمند تلقی میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل SWOT؛ ظرفیتسازی؛ توسعه کشاورزی پایدار؛ بهرهوری آب؛ راهبردهای آغازین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 444 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 300 |
||