پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 126 |
| تعداد شمارهها | 7,095 |
| تعداد مقالات | 76,247 |
| تعداد مشاهده مقاله | 151,793,324 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 113,854,676 |
تبیین مفاهیم عرفانی انقلاب اسلامی از دیدگاه سید مرتضی آوینی | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| دوره 15، شماره 3، مهر 1404، صفحه 38-55 اصل مقاله (743.28 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.390520.1776 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین ابراهیمی* 1؛ عباس کشاورز شکری2 | ||
| 1دانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی دانشگاه شاهد، تهران. ایران. | ||
| 2استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| عرفان بهعنوان یک مکتب و جریان معنوی عمیق در فرهنگ ایران، نقشی کلیدی در تحولات سیاسی و اجتماعی این سرزمین ایفا کرده است. انقلاب اسلامی ایران، نهتنها یک تحول سیاسی، بلکه یک بیداری معنوی و تحول درونی بود که در آن، روح عرفانی و فلسفی متجلی شد. از اینرو درک ارتباط عرفان و انقلاب اسلامی میتواند به شناختی جامع از ابعاد مختلف انقلاب و تأثیرات آن بر جامعۀ شیعی و ایران منجر شود. سید مرتضی آوینی، بهعنوان یکی از نخبگان فکری این دوره، با نگاهی عمیق و عارفانه به این پدیده پرداخته است. هدف این مقاله، بررسی رویکرد آوینی به انقلاب اسلامی از منظر عرفان و دینمداری است. چارچوب نظری این تحقیق برمبنای اندیشههای عرفانی شکل گرفته است. آوینی بر این باور است که انقلاب اسلامی، تجلی عشق الهی و جستجوی حقیقت است که در آن، مردم با فطرت خویش بهسمت خداوند بازگشته و در پی تحقق ارزشهای الهی برآمدهاند. روش مقاله تحلیلی و توصیفی است و ابزارهای جمعآوری دادهها فیشبرداری از سه اثر شهید آوینی شامل آغازی بر یک پایان، حلزونهای خانهبهدوش و حکومت فرزانگان است. نتایج نشان میدهد رویکرد عرفانی آوینی نهتنها انقلاب اسلامی را متفاوت با سایر انقلابها در جهان میداند، بلکه با تأکید بر عناصر رویکرد عرفانی خود شامل تحول درونی، توحید، تقابل عشق و عقل و لقاءالله به ما یادآوری میکند که انقلاب، فراتر از یک تغییر سیاسی، یک سفر معنوی و عرفانی است. آوینی با اشاره به مراحل سیروسلوک عرفانی در سیاست شامل خودآگاهی، هجرت، جهاد و ولایت به ما میآموزد که انقلاب اسلامی فرصتی برای بازگشت به خویشتن و درک عمیقتر از معنا و هدف زندگی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انقلاب اسلامی؛ ایران؛ سیاست؛ عرفان؛ مرتضی آوینی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Explanation of Mystical Concepts of the Islamic Revolution from the Perspective of Seyyed Morteza Avini | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hossein Ebrahimi1؛ Abbas Keshavarz Shokri2 | ||
| 1PhD student in Islamic Revolution Political Studies at Shahed University, Tehran, Iran. | ||
| 2Professor, Department of Political Science, shahed University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Mysticism, as a profound spiritual school and a key movement within Iranian culture, has played a significant role in the political and social developments of Iran. The Islamic Revolution was not merely a political upheaval but a spiritual awakening and an inner transformation in which mystical and philosophical dimensions were manifested. Understanding the relationship between mysticism and the Islamic Revolution enables a more comprehensive grasp of the Revolution’s various dimensions and its impact on the Shia community and Iranian society. Seyyed Morteza Avini, as one of the intellectual elites of this period, addressed this phenomenon from a deep mystical perspective. This article examines Avini’s approach to the Revolution through the lens of mysticism and religiosity, showing how this framework enriches our understanding of the Revolution and its message. The theoretical foundation of the study is rooted in mystical thought. Avini considered the Revolution a manifestation of divine love and a quest for truth, wherein people returned to their essence and sought to realize divine values. The study employs an analytical-descriptive method, drawing on three of Avini’s works—A Beginning at an End, Snails Without a Home, and Governance of the Wise. Through textual interpretation, this research identifies connections between mystical ideas and the Revolution. The findings reveal that Avini’s mystical approach not only distinguishes the Islamic Revolution from other global revolutions but also emphasizes inner transformation, monotheism, the interplay between love and reason, and divine encounter. For Avini, the Revolution transcends political change, constituting a spiritual journey and mystical ascent. He outlines stages of mystical ascent in politics—self-awareness, migration, struggle, and guardianship—suggesting that the Revolution is an opportunity for returning to one’s essence and achieving a deeper understanding of life’s meaning and purpose. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Iran, Islamic Revolution, Morteza Avini, Mysticism, Politics | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
آوینی، مرتضی (1391). حلزونهای خانهبهدوش. تهران: واحه.
آوینی، مرتضی (1390). آغازی بر یک پایان. تهران: واحه.
آوینی، مرتضی (1383). حکومت فرزانگان: مروری بر حاکمیت سیاسی در اسلام. تهران: مؤسسۀ فرهنگی هنری شهید آوینی.
ابن حیون، نعمان بن محمد (۱۳۸۵) دعائم الاسلام. قم: مؤسسۀ آلالبیت علیهمالسلام.
ایمان، محمدتقی و نوشادی، محمودرضا (1390). تحلیل محتوای کیفی. فصلنامۀ پژوهش، 3(2)، 15-44.
بحرانی، ابن میثم (۱۴۰۴) شرح نهجالبلاغه. چاپ دوم. تهران: دفتر نشر کتاب.
تبریزی، منصوره (1393). تحلیل محتوای کیفی از منظر رویکردهای قیاسی و استقرایی. فصلنامۀ علوم اجتماعی، 64، 105-138.
جعفری، محمدتقی (1378). پاورقی عرفان اسلامی. تهران: مؤسسۀ نشر کرامت.
جلالی شیجانی، جمشید (1391). عقل و عشق در نظر عطار نیشابوری و نجمالدین رازی. فصلنامۀ خداینامه، 1(1)، 41-61.
جوادی آملی، عبدالله (1384). بنیان مرصوص امام خمینی (ره) در بیان و بنان. چاپ هشتم. قم: اسراء.
حسینینیا، سیده زهرا . (1402). شرح همسانی گفتارمتنهای مرتضی آوینی درمتون عرفانی با رویکردی بر آثار عرفانی کلاسیک فارسی. شاهد اندیشه، 4(1): 9-31.
درویش، محمدرضا (1378). عرفان و دموکراسی. چاپ اول. تهران: قصیده.
دلیر، بهرام . (1396). عرفان و انقلاب اسلامی. فصلنامه کتاب نقد، 18 و 19، شماره 81 و 82: 329-379.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۳۶۳) مفردات الفاظ القرآن. جلد ۱. ترجمه و تحقیق: غلامرضا خسروی حسینی. چاپ دوم. تهران: المکتبة المرتضویة لاحیاء آثار الجعفریة.
سجادی، سید جعفر (1393). فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی. تهران: طهوری.
سروش، عبدالکریم (1393). تفرج صنع: گفتارهایی در اخلاق و صنعت و علم انسانی. چاپ نهم. تهران: مؤسسۀ فرهنگی صراط.
شریف رضی، محمد بن حسین (۱۳۸۸) نهجالبلاغه. ترجمۀ حسین انصاریان. قم: دارالعرفان.
فاضلی، قادر (1387). عرفان سیاسی یا سیاست عرفانی. قم: فضیلت علم.
قیصری، داوود بن محمود (1381). رسائل، تعلیق و تصحیح سیدجلال الدین آشتیانی، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
کرون، پاتریشیا (1389). تاریخ اندیشۀ سیاسی در اسلام. ترجمۀ مسعود جعفری. تهران: سخن.
کریمی، آسیه، میرباقری فرد، سید علیاصغر و روضاتیان، سیده مریم (1397). بررسی فرایند شکلگیری تحول روحی عارفان مسلمان. فصلنامۀ مطالعات عرفانی، 28، 145-164. https://doi.org/10.22052/0.28.145
کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۲۹). الکافی. قم: دار الحدیث.
کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۸۸). تحفة الاولیاء. ترجمۀ محمد وفادار مرادی و عبدالهادی مسعودی. قم: دار الحدیث.
ملاصدرا، صدرالدین محمد (1389). اسرار الایات. تصحیح و تحقیق: محمدعلی جاودان. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
میهنی، محمد بن منور (1367). اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید. تصحیح محمدرضا شفیعی کدکنی. تهران: آقا.
هجویری، علی بن عثمان (1371) کشفالمحجوب. تهران: چاپ افست تهران.
یامینپور، وحید (1398). ماجرای فکر آوینی. قم: دفتر نشر معارف. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 405 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 204 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب